صاعقه

سايه در پارك آزادي زاهدان-دي1388

2010-01-13T15:46:00.000+03:30

ميدان شهداي زاهدان - مرداد 1388

2009-08-16T10:03:00.002+04:30

عكس -پارك كوي قدس زاهدان- 18 مرداد1388

2009-08-13T06:58:00.002+04:30

پارك كوي قدس زاهدان 18/5/1388

2009-08-13T06:19:00.003+04:30

پارك شهر زاهدان - 16مرداد 1388-نيمه شعبان1430

2009-08-09T13:28:00.003+04:30

پارك شهر زاهدان- 16مرداد1388 -- 2009/8/7

2009-08-09T12:40:00.003+04:30

تصاوير پارك شهر(خيابان آزادي) زاهدان مرداد 1388

2009-08-08T11:46:00.008+04:30

تصوير

2009-07-26T11:36:00.003+04:30

زاهدان 88

2009-07-26T07:28:00.003+04:30

منظره-پارك آزادي -زاهدان -تير1388

2009-07-19T12:53:00.002+04:30

پار آزادي - زاهدان -تير1388

2009-07-08T07:27:00.002+04:30

پارك آزادي زاهدان -تير ماه يكهزار و سيصدو هشتاد وهشت

'سیگار هر سال پنجاه هزار ایرانی را می کشد'

2009-07-02T06:58:00.002+04:30

'سیگار هر سال پنجاه هزار ایرانی را می کشد'

یک مقام بهداشتی ایران گفته است که هر سال پنجاه هزار نفر در اثر عوارض ناشی از مصرف دخانیات در این کشور جان خود را از دست می دهند.
مصطفی غفاری، دبیر ستاد کشوری کنترل دخانیات، در یک نشست خبری به مناسبت هفته کنترل دخانیات، با اعلام این آمار، هزینه درمان بیماری های مرتبط با مصرف دخانیات برای نظام بهداشتی ایران را بیش از پنج هزار و دویست میلیارد تومان (حدود شش میلیارد دلار) در سال ذکر کرده است.
به گفته وی، هر سال مصرف کنندگان سیگار بیش از یک میلیارد و هفتصد میلیون تومان هم برای خرید سیگار هزینه می کنند.
آقای غفاری شرکت های بین المللی تولید سیگار را به تلاش برای گسترش مصرف دخانیات در میان نوجوانان و جوانان متهم کرد و گفت که بدون افزایش شمار مصرف کننده در هر سال، این شرکت ها متضرر خواهند شد.
وی در عین حال از موفقیت نسبی ایران در مبارزه با گسترش اعتیاد به دخانیات در میان این گروه از مصرف کنندگان احتمالی خبر داد و گفت بر اساس بررسی های انجام شده، از سال 1382 تا 1386، نسبت نوجوانان و جوانان مستعد به مصرف سیگار از دوازده درصد به نه درصد کاهش یافته که به گفته وی، نشاندهنده موثر بودن سیاست های اجرا شده در این زمینه است.
دبیر ستاد کنترل دخانیات افزود که در ادامه سیاست های مقابله با مصرف دخانیات در ایران، وزارت بازرگانی در نظر دارد در آینده نزدیک، هنگام صدور مجوز عاملان فروش مواد دخانی مانع از فروش این مواد در نزدیکی آموزشگاه ها و ورزشگاه ها شود و از سه ماه دیگر هم تنها فروشندگان دارای مجوز اجازه توزیع دخانیات را خواهند داشت.
آقای غفاری گفته است که از سال 1385، با تصویب قانون اخذ مالیات از مواد دخانی، بهای سیگارهای خارجی بیست درصد و بهای سیگارهای تولید داخل ده درصد افزایش یافته و این افزایش بها در کاهش مصرف تاثیر داشته است.
ممنوعیت استعمال دخانیات در محل های کاری، الزام به درج تصاویر و پیام های هشدار دهنده بر پاکت های سیگار نیز از دیگر اقدامات ستاد کشوری کنترل دخانیات برای کاهش مصرف این مواد بوده است.
به گفته آقای غفاری، برای "هفته بدون دخانیات" که از 4 تا 10 خردادماه برگزار می شود برنامه های مختلفی در نظر گرفته شده است که در روزهای مختلف این هفته اجرا می شود.
از جمله برای روزهای این هفته نام هایی انتخاب شده که عبارتست از روز دخانیات و قانون، روز دخانیات و تهدیدهای سلامتی، روز دخانیات و نوجوانان، جوانان و زنان، روز دخانیات و اماکن، روز دخانیات و ارزش های دینی، روز دخانیات و رسانه ملی و روز دخانیات و پیام روز جهانی.
منع توزیع سیگارهای بدون هشدار
همزمان، خبرگزاری فارس به نقل از مصطفی غفاری گزارش کرده است که تا سه ماه دیگر، توزیع سیگار بدون هشدارهای تصویری بهداشتی به طور کلی در ایران ممنوع می شود।

این قانون درج هشدار های بهداشتی در مورد زیان مصرف دخانیات بر پاکت های سیگار را الزامی ساخته و به گفته آقای غفاری، توزیع کنندگان سه ماه برای فروش سیگارهای فاقد این هشدارها فرصت دارند و پس از آن، تنها اجازه فروش سیگارهای دارای هشدار های بهداشتی را خواهند داشت.
وی گفت که پس از انقضای این مهلت، هر نوع سیگار فاقد هشدار به منزله سیگار قاچاق محسوب می شود و توسط نیروی انتظامی جمع آوری خواهد شد.
آقای غفاری در مصاحبه با خبرگزاری فارس افزوده است که قانون کنترل دخانیات حدود دو سال پیش به تصویب مجلس رسید و براساس آن، ستاد کشوری اجرای این قانون به ریاست وزیر بهداشت و با عضویت نمایندگان برخی نهادها از جمله نیروی انتظامی، قوه قضائیه، رادیو و تلویزیون دولتی، شرکت دخانیات، وزارت آموزش و پرورش، وزارت آموزش عالی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای هماهنگی در اجرای این مصوبه تشکیل شد.
تبلیغات رسانه ای و اجرای برنامه های آموزشی در مورد زیان های بهداشتی مصرف دخانیات از جمله برنامه هایی است که در اجرای این قانون به اجرا گذاشته می شود و براساس همین مصوبه، افراد واجد صلاحیت می توانند برای اخذ مجوز وزارت بهداشت به منظور ایجاد کلینیک ها و مراکز مشاوره ترک سیگار در بخش خصوصی اقدام کنند.
به گفته آقای غفاری، مصرف کنندگان سیگار از خرید محصولات دارای هشدارهای بهداشتی اکراه دارند و همچنین، به کار بردن این هشدارها باعث کاهش گرایش به مصرف سیگار به خصوص در میان جوانان و نوجوانان شده است.
وی این گزارش ها را تکذیب کرد که با وجود اجرای قانون جامع کنترل دخانیات طی دو سال گذشته مصرف این ماده به خصوص قلیان افزایش یافته است.
آقای غفاری افزود که بین دوازده تا چهارده درصد از جمعیت ایران مصرف کننده دخانیات هستند و اگرچه در سال های اخیر میزان مصرف تغییری نداشته اما گرایش افراد جدید به دخانیات کمتر شده است.
در مورد عرضه قلیان در اماکن عمومی، آقای غفاری گفت که پس از ابلاغیه وزارت کشور درباره لغو ممنوعیت عرضه قلیان در این اماکن، دولت با صدور ابلاغیه دیگری، این ممنوعیت را قانونی اعلام داشت و قرار است پس از انجام کارهای فرهنگی و آمادگی اذهان عمومی، دوباره کار جمع آوری قلیان انجام شود و در این فرصت هم، قهوه خانه ها کالاهای دیگری را جایگزین قلیان کنند.
سازمان بهداشت جهانی روز 31 ماه مه (10 خرداد) را به عنوان روز جهانی بدون دخانیات اعلام کرده و برای سال جاری، هشدارهای بهداشتی علیه مصرف دخانیات را به عنوان موضوع اصلی برای این روز برگزیده است।

منبع :سايت بي بي سي - سه شنبه 26 مه 2009 - 05 خرداد 1388

آمار مرگ سیگاری ها دو برابر می شود

2009-07-02T06:47:00.002+04:30

آمار مرگ سیگاری ها دو برابر می شود

سازمان ملل متحد از سیگاری ها در سراسر جهان مصرانه خواسته است امروز سیگار نکشند.
بنا به تخمین سازمان بهداشت جهانی تا سال 2020 میلادی مصرف دخانیات مهم ترین عامل مرگ و میر و معلولیت در جهان خواهد بود.
اختصاص یک روز برای کنار گذاشتن سیگار، تلاش سازمان ملل متحد برای برجسته کردن خطرات ناشی از سیگار کشیدن بوده است.
شمار افرادی که در چین سیگار می کشند از کل جمعیت ایالات متحده بیشتر است.
مقام های چین می گویند بیش از 25 درصد مردم این کشور سیگار می کشند که بیشتر آنها مرد هستند.
هر ساله دو تریلیون سیگار در چین فروخته می شود و بزرگترین بازار سیگار جهان متعلق به این کشور است.
هشدارهای بهداشتی که معمولا روی پاکت های سیگار چاپ می شود در چین بسیار کوتاه و نامشهود است.
چینی ها معمولا سیگار به یکدیگر هدیه می دهند و کاهش مصرف سیگار در میان چینی ها کار دشواری است.
وقتی به تعدادی از سیگاری ها در شانگهای گفته شد برای یک روز سیگار نکشند، گفتند: "چه فرقی می کند که ما فقط یک روز سیگار نکشیم؟ من به سیگار معتادم. من در روز جهانی بدون سیگار در منزلم سیگار می کشم."
شانگهای پانزده سال پیش روز بدون سیگار را برای اولین بار در چند مکان عمومی به اجرا در آورد. اکنون مقررات ممنوعیت مصرف سیگار در 10 هزار مکان عمومی این بندر به اجرا در آمده است.
اخیرا در چین نظرسنجی صورت گرفت که نشان داد هفتاد درصد از مردم این کشور حتی از خطرات بهداشتی مصرف سیگار مطلع نیستند।

منبع : سايت بي بي سي 31 مه 2009 - 10 خرداد 1388

ضربالمثلهاى قرآنى

2009-06-02T15:42:00.001+04:30

ضربالمثلهاى قرآنى:

قرآن كريم به عنوان كتاب آسمانى در لايه‌هاى مختلف زندگى مردم ايران حضور دارد. اين حضور پر نور، چنان تأثيرى در فرهنگ عاميانه مردم گذاشته است كه در بسيارى از مثل‌ها، كنايه‌ها، شعرها، دعاها، سوگندها، نفرين‌ها و… خواسته يا ناخواسته به كار مى رود. كمتر كسى را مى توان پيدا كرد كه تعبير«فاتحه كسى راخواندن» يا «به هيچ صراطى مستقيم نبودن» را نشنديده باشد. شايد در كاربردهاى عاميانه گوينده سخن متوجه استفاده از اين عبارت‌ها و تأثيرات قرآنى نباشد؛ولى به هر روي، بسيارى از ما در محاورات روزانه خود از اين گونه تعبيرات عاميانه استفاده مى كنيم.
البته پيدايش اين گونه از عبارت‌ها و گونه‌هاى كلامي، مرهون ذوق سليم و طبع روان مردم نيك انديش ايران در گذشته و حال بوده است كه تلاش كرده‌اند؛ كلمات، عبارت‌ها، نام‌سوره‌ها و متن ايات قرآنى را در گفتار روزانه خود بگنجانند.
در اين نوشتار برآنيم تا بخش ديگرى از تأثيرات قرآنى بر فرهنگ عمومى را به علاقمندان تقديم داريم.
فضيلت و كاربردهاى سوره حمد:
سوره مباركه «حمد» كه با نام‌هاى؛ الحمد، الفاتحه، فاتحة الكتاب، سبع المثاني، امّ الكتاب و… خوانده مى شود از زيباترين و پرمحتواترين سوره‌هاى قرآنى است به گونه‌اى كه امام رضا(ع) فرموده‌اند: خير و حكمتى كه در سوره حمد جمع آمده است. در جاى ديگر قرآن نيست 1 و پيامبر گرانقدر اسلام آن را برترين سوره كتاب خدا 2 و شريفترين گنج عرشي3 دانسته‌اند.
براى قرائت اين سوره شريفه پاداش‌هاى فراوانى ذكر شده است كه دلالت بر عظمت اين سوره مباركه دارد. از امام باقر(ع) روايت شده است:هر كس سوره حمد را قرائت كند خداوند در خير دنيا و آخرت را به رويش مى گشايد.4 و پيامبر اكرم(ص) قرائتش را برابر با قرائت يك سوم قرآن برشمرده‌اند.5
نخستين استفاده مردم از اين سوره در نمازهاست. همانطور كه آگاهيم قرائت سوره حمد در قرائت نمازها واجب است و نمازگزاران حداقل روزى ده بار اين سوره را قرائت مى كنند.

دومين نوع استفاده مردم از سوره حمد، در قرائت آن براى اموات است. مرسوم است كه براى مردگان سوره حمد قرائت مى شود. منشأ اين عمل رواياتى است كه درباره قرائت سوره حمد براى اموات و هديه ثواب آن براى ايشان است.
سومين گونه كاربرد سوره حمد در بين مردم، شفاجويى از اين سوره است. بسيارى از مردم اين سوره را براى شفاى از بيمارى قرائت مى كنند. اصطلاح «دم زدن» آب كه در آن پس از قرائت سوره حمد بر ظرف آب مى دمند و آن را به مريض مى خورانند، نيز از همين باب است. منشأ اين عمل نيز رواياتى كه در باب شفاجويى از ايات قرآن بويژه سوره حمد وارد شده است.
سوره حمد در فرهنگ عاميانه:
تأثير پذيرى فرهنگواره‌هاى ايرانى از يكمين سوره قرآن كريم به چند گونه است:
1.در پاره‌اى از اين عبارت‌ها نام اين سوره به صورت «حمد» يا «الحمد» آمده است كه يكى از نام‌هاى مشهورو پركاربرد اين سوره مى باشد. نام اين سوره بر اساس نخستين كلمه از ايه دوم اين سوره است.
2.در گروهى ديگر از اين فرهنگواره‌ها نام ديگر اين سوره يعنى «فاتحه» يا «الفاتحه» مورد استفاده است. از آنجا كه قارى قرآن با گشايش كتاب با اين سوره مواجه مى شود و در حقيقت گشاينده كتاب قرآن است «الفاتحه» و «فاتحة الكتاب» خوانده مى شود.
1.حمد و سوره را درست كردن
رسمى است قديمى به معناى قرائت حمد و سوره را به طور صحيح يادگرفتن. منشأ پيدايش اين رسم، حساسيت متدينان به صحّت نمازهاست. معمولاً متدينان كم سواد، حمد و سوره نماز خود را نزد فردى با سواد يا روحانى مى خوانند تا به درست خواندن و صحيح بودن نماز خود، اطمينان يابند. نمونه‌اى از كاربرد اين تعبير در فرهنگ مردم چنين است:
«الآن مسافران روى پشت بام مجاور، حمد و سوره‌شان را درست مى كنند».
2. الحمدلله
«الحمدلله رب العالمين» به معناى «خدا را شكر» معمولاً در پاسخ از احوالپرسى و در مقام تشكر از كسى كه احوالپرسى مى كند، گفته مى شود. گاهى اوقات نيز در شكرگزارى از خداوند گفته مى شود، مانند:
«باز الحمدلله، به سلامت آمدي، جاى شكرش باقى است».
3. صراط المستقيم
به معناى راه راست و مستقيم است.گاه به مجاز به معناى راستى و درستى مى ايد، نيز به هر گونه راهى كه راست و مستقيم باشد گفته مى شود و گاهى در جواب پرسش از آدرس گفته مى شود:«صراط المستقيم».
4. به هيچ صراطى مستقيم نبودن
به معناى اينكه شخص در هيچ كاري، استوارى و پايدارى نداشته و پس از مدتى آن را رها مى كند و در هيچ راهى و صراطى مستقيم نيست. اين عبارت كنايه از در هيچ كارى ثابت نبودن و روش ثابتى نداشتن است.
5. فاتحه يا الفاتحه
اين كلمه كه نام سوره اول قرآن نيز مى باشد به صورت‌هاى مختلفى كاربرد دارد.
الف ـ «ديروز به فاتحه فلانى رفتم» به معناى شركت در مجلس ترحيم و يادبود است.
ب ـ «براى اموات خود فاتحه خواندم»،به مجاز به اين سوره و سوره اخلاص گفته مى شود و وقتى كلمه فاتحه گفته مى شود منظور هر دوى اين سوره‌ها است.
د ـ كلمه‌اى كه در مجالس ترحيم براى اعلان خواندن سوره فاتحه توسط شخص وارد شونده در مجلس يا شخص ديگرى كه مجلس گردان و پخش كننده جزوات قرآنى است، گفته مى شود و معمولاً با كشيدگى صدا همراه است.
6. فاتحة مع الصلوات
جمله‌اى است كه معمولاً در مجالس ترحيم به همين صورت يا به صورت فاتحه مع الاخلاص و الصلوات و گاهى به صورت دعا:«رحم الله من يقرأ الفاتحة مع الصلوات» به كار مى رود. اين جمله را با صداى بلند بر زبان مى آورند تا حضّار سوره فاتحه و اخلاص بخوانند و صلوات بفرستند.
7. جابجا كنعبد جابجا كنستعين
به مفهوم هر سخن جايى و هر نكته مقامى دارد به كار مى رود و همچنين به معناى گاهى اين و گاهى آن و هر كارى جاى خود دارد،استعمال مى شود.اصل اين مثل از آنجاست كه از دانشمندى ظريف ـ به مزاح ـ پرسيدند: سبب چيست كه لفظ اياك در ايه:«اياك نعبد و اياك نستعين» تكرار شده است در صورتى كه به رعايت ايجاز و اختصار ممكن بود گفته شود:«اياك نعبد و نستعين». دانشمند جواب داد: براى اينكه اگر«اياك» تكرار نشده بود،معنى اش اين بود كه عبادت و استعانت هميشه با هم باشد در صورتى كه بعضى جاها خدا را عبادت مى كنيم بدون قصد استعانت و بعضى اوقات از خدا استعانت مى كنيم كه به عبادت اشتغال نداريم و آنگاه بر سبيل ظرافت گفت:اياك نعبد و اياك نستعين؛يعنى جابجا كنعبد و جابجا كنستعين».
8. تا ولا الضالّين چيزى را قبول داشتن(قبول كردن)
كنايه‌اى است از پذيرش كامل و بدون شرط يك مطلب،به معناى اين كه گوينده تمامى موضوع و مطلب مورد نظر را قبول دارد। گاهى در ابتداى گفتار گفته مى شود و از گوينده مطلب مى خواهند كه مطلب را ادامه ندهد، چون من تا ولاالضالينش را مى پذيرم. تشبيه به اينكه از ابتداى سوره حمد تا پايانش كه ولاالضالين باشد را قبول دارم. پس كنايه حاضر به معناى «به همه جزئيات موضوع گردن نهادن است».

9. مثل الحمد از برداشتن
هرگاه بخواهند درستى حفظ بودن مطلبى را به مخاطب گوشزد كنند و به او اطمينان دهند كه مطلب مورد نظر را به صورت كامل در حافظه دارند از اين عبارت استفاده مى كنند. چون سوره الحمد را تمامى مسلمانان از بردارند و در بيان آن نيز دچار هيچ لكنت يا فراموشى نمى شوند.
10. فاتحه كسى (يا چيزي) را خواندن
به معناى از كسى يا چيزى صرف نظر كردن است. در محاورات عاميانه در صورتى به كار مى رود كه بخواهند مفهوم چيزى را نابود شده و از دست رفته و به اتمام رسيده را برسانند. تعبيرات «فاتحه اش را خواندم» و«بايد فاتحه‌اش را خواند» به كار مى برند.
11. مثل الحمد توى دهن‌ها(يا سر زبان‌ها) افتادن
از آنجايى كه سوره حمد به صورت روزانه و بيش از سوره هاى ديگر قرآن بر سر زبان مسلمانان جارى مى شود، بيشتر توى دهن‌ها و سرزبان‌هاست. هر گاه فردى به نيكى بر سر زبان‌ها باشد و همه از او ياد كنند و اصطلاحاً«نُقل هر محفل و نُقل هر مجلسى باشد» مى گويند فلانى مثل الحمد توى دهن‌ها افتاده است. و نيز بخواهند شهرت خبرى يا شايعه شدن مطلبى را بيان دارند از اين تعبير استفاده مى كنند.
12. فاتحه بى حمد براى كسى خواندن
به معناى اين است كه براى شخص مورد نظر اهميتى قائل نمى شوند؛زيرا ماهيت فاتحه به سوره حمد آن است و اگر فاتحه بى الحمد باشد، معنايى ندارد. فاتحه بى الحمد خواندن براى بيان بى ارجى و بى حرمتى فرد مورد نظر گفته مى شود. مانند:«او فكر مى كند تحويلش مى گيرند، نمى داند كه فاتحه بى الحمد برايش مى خوانند».
پى نوشتها:
1. علل الشرائع، صدوق،ج 1، ص 260.
2. مجمع البيان، طبرسي، ج 1، ص 48.
3. الامالي، صدوق، ص 241.
4. مستدرك الوسائل، نوري، ج 4، ص 330.
5. بحارالانوار، مجلسي،ج 89، ص 259.
منبع : سيد محسن موسوى آملى، بشارت ، خرداد و تير 1384، شماره 47
تنظيم براي تبيان: گروه دين و انديشه_شکوري

نور بر نور

2009-06-02T15:26:00.002+04:30

نور بر نور:
با شنيدن واژه نور، هر کس چيزي به ذهنش خطور مي کند! فيزيک دانها چيزي تصور ميکنند و شيمي دانها چيز ديگري، عکاسان از نور تعريفي دارند و اصلا نور پردازي خودش يک هنر است! اما نور در دين تعريف ديگري دارد! نور مطلق کسي جز خدا نيست و تمام خوبي ها نوري است که از ناحيه خداوند به عالميان رسيده است و به همين خاطر سمبل تمام خوبي ها نور است در روايات از علم تعبير به نور شده است که «العلم نور يقذفه الله في قلب من يشاء» يعني علم نوري است که خداوند در دل هر کس که بخواهد مي گذارد؛ در قرآن کريم، هم سوره نور داريم و هم آيه نور!
سوره نور که بيست و چهارمين سوره قرآن کريم است آيه نور را در خود جاي داده:
اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَلا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلَى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَضْرِبُ اللَّهُ الأمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (نور : 35)
خدا نور آسمانها و زمين است مثال نور او چون محفظه اي است که در آن چراغي باشد و چراغ در شيشه اي ، شيشه اي که گويي ستاره ايست درخشان، و آن چراغ با روغن زيتي صاف روشن باشد که از درخت پر برکت زيتون (سرزمين مقدس) گرفته شده باشد نه زيتون شرفي و نه غربي، در نتيجه آنچنان صاف و قابل احتراق باشد که نزديک است خود به خود بسوزد هر چند که آتش به آن نرسد، و معلوم است که چنين چراغي نورش دو چندان و نوري بالاي نور است. خدا هر که را خواهد بنور خويش هدايت کند و اين مثل ها را خدا براي مردم مي زند که خدا به همه چيز داناست.
در دعاهايي که از ائمه اطهار عليهم السلام به دست ما رسيده، دعايي به نام دعاي نور وجود دارد که از وجود نازنين حضرت زهرا (سلام الله عليها) نقل شده است سيّدبن‏طاوُسدرمُهَجُ‏الدَّعَوات‏ روايتى از سلمان نقل فرموده كه در آخرش آمده چيزى كه حاصلش اين است حضرت فاطمه ‏(عليها السلام) آموخت به من كلامى كه از حضرت رسول (‏صلى الله عليه وآله) آموخته بود و در وقت صبح و شام آن را مى‏خواند وفرمود اگر مى‏خواهى در دنيا هرگز، تو را تب نگيرد مداومت كن برآن و آن اين است:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
بنام خداى بخشاينده مهربان‏
بِسْمِ اللَّهِ النُّورِ، بِسْمِ اللَّهِ نُورِ النُّورِ، بِسْمِ اللَّهِ نُورٌ عَلى‏ نُورٍ، ‏
بنام خدا نور (عالم) بنام خدا نور نور (جهان هستى) بنام خدا كه نورى است فوق نور ‏
بِسْمِ اللَّهِ الَّذى‏ هُوَ مُدَبِّرُ الْاُمُورِ، بِسْمِ اللَّهِ الَّذى‏ خَلَقَ النُّورَ مِنَ‏ْالنُّورِ، ‏ِ
بنام خدايى كه تدبيركننده كارهاست بنام خدايى كه نور (عالم) را از نور (خود) آفريد ‏
اَلْحَمْدُ للَّهِ الَّذى‏ خَلَقَ النُّورَ مِنَ النُّورِ، وَاَنْزَلَ النُّورَ عَلىَ الطُّورِ، ‏
ستايش خاص خدايى است كه نور را از نور آفريد و نازل فرمود نور را بر كوه طور در ميان نامه‏
فى‏ كِتابٍ مَسْطُورٍ، فى‏ رَقٍّ مَنْشُورٍ، بِقَدَرٍ مَقْدُورٍ، عَلى‏ نَبِىٍّ مَحْبُورٍ، ‏ِ
نوشته شده و ورقه‏اى گشوده به اندازه معين بر پيامبرى دانشمند، ‏
اَلْحَمْدُ للَّهِ الَّذى‏ هُوَ بِالْعِزِّ مَذْكُورٌ، وَبِالْفَخْرِ مَشْهُورٌ، وَعَلَى السَّرَّآءِ وَالضَّرَّآءِ مَشْكُورٌ،
ستايش خاص خدايى است كه او به عزت و شوكت ياد شده و به فخر مشهور است و در هر حال در خوشى و ناخوشى‏ سپاسگزارى شده
وَصَلَّى ‏اللَّهُ عَلى‏ سَيِّدِنا مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطَّاهِرينَ. ‏
و درود خدا بر آقاى ما محمد و آل پاكيزه‏اش باد.
سلمان مي گويد بعد از آنکه از حضرت فاطمه‏عليها السلام اين دعا را آموختم، بخدا قسم به بيشتر از هزار نفر از اهل مكّه و مدينه كه مبتلا به تب بودند آموختم، پس همه شفا يافتند به اذن خداى تعالى(1)
چرا خداوند خود را نور ناميده است؟
کلمه نور معناي معروف دارد، و آن عبارت است از چيزيکه اجسام کثيف و تيره را براي ديدن ما روشن مي کند، و هر چيزي بوسيله آن ظاهر و هويدا ميگردد، ولي خد نور براي ما خود بخود مکشوف و هويداست، چيز ديگري آن را ظاهر نمي کند، پس نور عبارت است از چيزي که ظاهر بالذات و مظهر غير است، مظهر اجسام قابل ديدن.
اين اولين معنايي است که کلمه نور را براي آن وضع کردند، بعدا بنحو استعاره يا حقيقت ثانويه بطور کلي به هر چيزي که محسوسات را مکشوف مي سازد، استعمال نمودند، در نتيجه خود حواس ظاهر ما را نيز نور خواندند، مانند حس سامعه و شامه و ذائقه و لامسه که هم نورش خواندند و هم نوراني، سپس از اين هم عمومي ترش کرده شامل غير محسوسش هم نمودند، در نتيجه عقل را نوري خواندند که معقولات را ظاهر مي کند، و همه اين اطلاقات با تحليلي در معناي نور است، که گفتيم معنايش عبارت است از ظاهر بنفسه و مظهر غير.
و چون وجود و هستي هرچيزي باعث ظهور آن چيز براي ديگران است، پس مصداق تام نور، همان وجود است؛ و از سوي ديگر چون موجودات امکاني وجودشان به ايجاد خداوند متعال است، بنابراين خداوند متعال بالاترين و کاملترين مصداق نور مي باشد، اوست که ظاهر بالذات و مظهر ماسواي خويش است، و هر موجودي به وسيله او ظهور مي يابد، و موجود مي شود.(2)
به نظر شما براي نور چه ويژگيهايي مي توان در نظر گرفت که بخاطر آن خداوند متعال خود را نور معرفي نموده است.

منابع:مفاتيح الجنان، تفسير الميزان
http://www.tebyan.net/Religion_Thoughts/Articles/Miscellaneous/2009/6/1/93345.html
گرد آوري: مرتضي رستمي
1- قمي، شيخ عباس،مفاتيح الجنان ،
2- طباطبايي، سيد محمد حسين، الميزان ج15 ، ص 172

نقش آموزش در مديريت

2009-04-09T13:52:00.000+04:30

امروزه پیشرفت و توسعه کشور ها ، سازمانهاو موسسات کوچک و بزرگ درگرو علم و دانش بشری است . افزایش علم و دانش و تغییرات پرشتاب سبب شده است که سازمانها، آموزش وپرورش را در راس برنامه های خود قرار دهند. زیرا آموزش و پرورش یکی از مهمترین عوامل توسعه کشورهاست .
زیربنای توسعه کشورها و سازمانها باخلاقیت و نوآوری منابع انسانی مرتبط است . درسازمانهای بهداشتی - درمانی که رسالت حفظ،تامین و نگهداری ، اعتلای سلامت ، کنترل وپیشگیری از بیماریها را برعهده دارند، این نیازبیشتر احساس می شود.
آموزش و پرورش در سازمانهای بهداشتی -درمانی از دو دیدگاه آموزش کارکنان و آموزش مدیران برای بهسازی منابع انسانی مدنظر قرارمی گیرد.
با این منطق که یکی از اجزاء مهم سازمانهای بهداشتی - درمانی ، مدیریت است و مدیر کلیدحل بسیاری از مشکلات تلقی می شود. مدیران خدمات بهداشتی - درمانی علاوه بر داشتن وظایف عام مدیریت نظیر برنامه ریزی ،سازماندهی ، هدایت و کنترل ، نوآوری و انگیزش ، هماهنگی و بودجه بندی و... دارای وظیفه ای مهم تر هستند. آنها باید پاسخگوی نیازها و تقاضاهای بهداشتی - درمانی افرادجامعه بوده و در نجات جان و یا ارتقاء سلامتی آنها بکوشند. و این موضوع بر حساسیت واهمیت کار آنها می افزاید. نظر به ماهیت پویا،زنده و متحول بهداشت و درمان باید مدیران این بخش بتوانند خود را با تغییرات و پیشرفتهاهماهنگ و همگام سازند. توسعه روشهای آموزش و پرورش مدیران گامی در افزایش آگاهی مدیران و بهره دهی سازمانهای خدمات بهداشتی - درمانی است
در سالهای اخیر به توسعه و پیشرفت مدیریت توجه بسیاری شده و طی برنامه های آموزشی سعی شده که مدیران و صاحبان مقام ،تحت آموزشهای ویژه قرار بگیرند تا بتوانند بازیردستان ، مصرف کنندگان ، مددجویان و سایرافراد جامعه ارتباط برقرار سازند. زیرا نتایج مطالعات عدم رضایت از مبانی قدرت را به دست می دهد. بنابراین توسعه روشهای آموزش وپرورش مدیران گامی در افزایش آگاهی آنها وبهره دهی به سازمانهای بهداشتی درمانی است . محتوای آموزش مدیران باید برمبنای نیاز آنها واهداف سازمان تنظیم گردد
موضوع هایی را که باید در آموزش مدیران گنجانیده شود شامل عناوین ذیل درنظرگرفته اند:
نظام سیاسی
علم اقتصاد
عوامل فرهنگی ، عاطفی موثر بر رفتار
اتحادیه های صنفی
شیوه ها و روشهای کارگزینی
تصمیم گیری
روشهای ارتباطی
حل تضادها و کشمکشها
تغییر و نحوه به وجودآوردن آن
تنظیم قراردادهای کاری
حکمت
قاطعیت
پویایی گروه
ارزشیابی عملکرد
روش تدوین اهداف ومقاصد
روش تنظیم گزارشها
روش مصاحبه
تجزیه وتحلیل و آمار
مسلما نیازهای آموزشی مدیران جنبه بین المللی ندارد و در فرهنگهای مختلف بایستی برنامه های خاص آن و سازگار با آن فرهنگ تدوین شود. ولی موضوع هایی مانند علم ارتباطات ، مصاحبه ، پویایی گروهها جزء نیازهای آموزشی مدیران است . بی شک موفقیت مدیران در استفاده از آموزش بستگی به میزان دانش ،مهارت و توانمندی آنها دارد که وسعت بینش ، حدود دانش و سطح اطلاعات و توانایی دررده های مختلف مدیریت متفاوت است
هدفهای آموزشی برای مدیران شامل اهداف زیر است:

هدفهای اجتماعی
هدفهای سازمانی
هدفهای کارکنان

هدفهای اجتماعی
اولین هدف که در ارتباط با آموزش مدیران مطرح است این است که چگونه مدیر و سازمان را اثربخش تر سازیم . سازمانها میلیاردها دلاربرای توسعه مدیریت و آموزش خرج می کنند. آموزش ممکن است بر افزایش تولید ، رضایت کارکنان ، بهبود روابط میان فردی و گسترش افق دید افراد متمرکز باشد به این امید که سرانجام بهره وری یا اثربخشی را افزایش دهد.
فیدلر وشمرز می نویسند; خودیابی مدیر یا بهبود روابطکارکنان نیز در زمره اهداف آموزشی است . اما درتحقیقی که توسط انگلند انجام شد از تعداد 972نفر مدیر پرسیده شد که کدامیک از اهداف سازمانی اهمیت بیشتری دارد. 60 درصد ازپاسخ دهندگان افزایش کارایی و بهره وری رابااهمیت خواندند. درحالی که رفاه اجتماعی وکارکنان به ترتیب 2 و 4 درصد را شامل شد. به همین دلیل و برمبنای پژوهشهای انجام شده عملکرد سازمانی را می توان به عنوان مهمترین هدفهای آموزشی از دیدگاه مدیران درنظر گرفت . در پژوهشی که توسط کمپل و همکاران انجام شد نتایج حاکی از همبستگی مثبت بین آموزش مدیران و اثربخشی فعالیت در مدیران بود.
هدفهای سازمانی
هدف دیگر آموزش مدیریت ، افزایش توانایی دستیابی به اهداف سازمانی است . برای دستیابی به معیار کافی عملکرد باید نشان داد که یک برنامه آموزشی چگونه از فرد، مدیر بهتری می سازد. مثلا برای نشان دادن اینکه نگرش مثبت به جنبه های روابط انسانی کار به اثربخشی رهبری کمک می کند، چنین نگرشی باید در تغییرعملکرد منعکس شود و اینکه آموزش زیاد موجب عملکرد بهتر می شود، مطالعاتی را درمقایسه عملکرد مدیران آموزش دیده وآموزش ندیده می طلبد. درنتایج برخی ازتحقیقات رابطه معنی داری بین عملکرد مدیران آموزش دیده و آموزش ندیده مشاهده نشده است .البته سخن درباره آموزش سرپرستی است و باآموزشهای فنی که مدیر باید آن را طی کرده باشد،متفاوت است .
مشهورترین مطالعات درباره تاثیر آموزش سرپرستی در شرکت بین المللی هارستر"HARRESTER" انجام شده است . این مطالعه توسط فلشمن 1955 و همکارانش انجام شد. دراین پژوهش به مدیران آموزش داده شد که به روش ملاحظه کاراتر و ساخت ده تر رفتار کنند. آموزش برپایه معیارهای درونی نتیجه ای پایداربه دست نداد. اما درمورد معیارهای برونی مثل غیبت ، حوادث ، شکایات ، چرخش و ارزیابی توسط فرادستان و آموزش تاثیر مثبت داشته است . در قسمت تولید نیز آموزش تاثیر منفی داشت .
گروهی از محققان بر این نظرند که برنامه آموزش و رهبری اثربخش باید مدیر راانعطاف پذیرتر کند تا بتواند خود را با نیازهای درحال تغییر موقعیت ، هماهنگ سازد. و باایجاد توانایی حساسیت بیشتر نسبت به نیازهای دیگران ، انگیزه رهبر در رابطه با عملکرد بهتر،افزایش یابد. که این امر مستلزم درک جدید، نگرش جدید و حتی تحریکات جدید فکری است
شمرز و فیدلر "1372" می نویسند; ازآنجایی که این فرض منطقی است که افرادانعطاف پذیر، بدون توجه به وظیفه ، باید همواره عملکرد بهتری داشته باشند. درحالی که افرادبدون انعطاف ممکن است در یک کار خوب و دریک کار دیگر ضعیف باشند. باید این انتظار راداشت که در گروههایی که توسط چنین اشخاصی اداره می شود، بین وظایف و عملکردخوب همبستگی متوسط وجود داشته باشد. اماهیچ دلیلی مبنی بر اینکه عملکرد رهبرانی که درمقیاس انعطاف پذیری نمره بالایی دارند، بهتر ازعملکرد رهبرانی باشد که در این مقیاس نمره پائینی به دست آورده است ، در دست نیست . همچنانکه با مدل اقتضایی نشان داده می شود، انواع مختلف رهبران در موقعیتهای متفاوت ، بهترین عملکرد را دارند. بنابراین نمی توان نتیجه گرفت که یک نوع رهبری در همه موقعیتها موفق باشد و نتیجه دیگر اینکه با یک نوع آموزش رهبری نمی توان برای تمام شرایط اثربخشی داشت . اما هدف آموزشهای رهبری ، به طورضمنی ساختن یک رهبر ایده آل است.
هدفهای کارکنان
فرض برنامه های آموزش روابط انسانی این است که بهترین رهبر کسی است که ملاحظه کار باشد و نسبت به نیازهای کارکنان خود حساس باشد. در برنامه های متعارف سرپرستی ، رهبرکسی است که به روش روشن برنامه ریزی کند وبا ایجاد ساختار و تفویض وظایف با قاطعیت برنامه اش را اجرا کند. برخی از برنامه های آموزشی درباره رفتار مناسب رهبر ایده آل بسیارصریح هستند. از مشهورترین این برنامه ها"شبکه مدیریت " تدوین شده توسط بلیک وموتون است . در این شیوه ، آموزش برپایه این نظریه استوار است که رهبر ایده آل باید به وظیفه و به رابطه میان فردی توجه بسیاری داشته باشد.
فیدلر و شمرز می نویسند; تجربه رهبری "آموزش هنگام کار" از دیگر روشهای آموزش مدیران است . با فرض اینکه شخص با برعهده داشتن پست مدیریت به مدت چند سال مطالبی را می آموزد و از مدیران بالاتر نیز به شکل راهنمایی و توصیه تعداد زیادی آموزش غیررسمی کسب می کنند. "رهبری اثربخش نتیجه مطالعه ای در 13 سازمان "نظامی ،پژوهشی ، پست و..." شامل 385 مدیر ازگروههای مختلف نشان داد که عملکرد مدیران جوانتر از عملکرد افراد سالمند و باتجربه بهتراست . حال باید گفت که نتیجه تجربه و آموزش رهبری تاچه اندازه ای می تواند مفید باشد، این امر با تبیین مدل اقتضایی که روشی اثربخش تربرای استفاده از تجربیات و برنامه های آموزش مدیریت امکان پذیر می کند، قابل بحث است "سوکا، 1972".
آموزش رهبری بر این فرض استوار است که رهبر باید تاحدامکان نفوذ و کنترل بیشتری داشته باشد و هرچه نفوذ و کنترل بیشتری داشته باشد بهتر می تواند در اعضا گروه انگیزه ایجاد کند و آنان را در انجام کارهای مشخص خود راهنمایی کند. پس مدیران باید خود را نسبت به نیازهای دیگران و اثرخودشان بر آنها حساس ترکنند تا در ایجاد انگیزه اثربخش تر باشند. آموزش در این دوره ها برای موارد انضباطی ، برطرف کردن تعارض با کارکنان و حل مسائل بین فردی در محیط کار مدلها و راهنمائیهایی را ارائه می دهد. رهبر می آموزد چگونه مشکلات رابرطرف کند و درصورت بروز مشکل به چه کسی رجوع کند. انجام پژوهشهایی در زمینه مشکلات ، ایفای نقش ، بحث و ارائه سخنرانی ازنیاز رهبر به جستجوی راه حل است . چنین روشهایی به ساختار شغل می افزاید و موقعیت رامناسب تر می کند. "فیدلر، رهبری اثربخش 1972"
اگر فرض بیشتر برنامه های آموزشی مدیران این باشد که مدیران مسلطتر و بانفوذتر عملکردبهتری خواهند داشت . براساس موقعیت اقتضایی باید گفت که به نوع موقعیتی بستگی دارد که مدیر در آن باید انجام وظیفه کند. نتایج مطالعه "مک نامارا" نشان داد که موقعیت ممکن است تحت تاثیر تجربه قرار گیرد. "فیدلر، رهبری اثربخش 1972"به احتمال زیاد شخصی که فاقد آموزش فنی است ، یا تجربه ها و آموخته هایش ناکافی است ،وظیفه را بدون ساختار می بیند. درواقع آموزش وتجربه برای وظیفه ، ساختار را ایجاد می کند. بدین معنی که بر اثر آن اقدامات مختلف ، تکراری و ساده می شود و دیگر نیازی نیست که فردروشهای ابتکاری برای انجام وظیفه ابداع کند بنابراین آموزش و تجربه مربوط به وظیفه موقعیت را در رابطه با ساختار مناسب تر می کند.
همچنین نتایج پژوهشها نشان می دهد که تنها مدیران باهوش از تجربه سود می برند و برای رهبرانی که روابط آنها با اعضا خوب است ، تنهادرصورتی موقعیت بسیار مناسب است که باهوش و باتجربه باشند
بنابراین آموزش در رهبران رابطه گرا و وظیفه گرا تاثیر متفاوتی دارد و مدل اقتضایی توضیح مدلی برای این یافته های پیچیده ارائه می دهد.
ویلیام اچ دراپر می گوید: بنیان توسعه درمفهوم عام آن براساس آموزش و پرورش استوار است . آموزش و پرورش زیربنای توسعه منابع انسانی و اولین عامل توسعه دهنده کشورهاست . پیشرفت کشورها و سازمانها نیاز به اندیشیدن ، تفکر انتقادی و خلاقیت و نوآوری منابع انسانی دارد. در سازمانهای بهداشتی - درمانی خصوصابیمارستانها وسایل مدرن ، بودجه کلان و معماری زیبا پاسخگوی داوطلبان علم و دانش ومددجویان نیست زیرا ایجاد جامعه سالم به عهده سازمانهای بهداشتی و درمانی است . بنابراین ضروری است که مدیران در این سازمانها به مهارتهای نوین و برنامه ریزیهای کوتاه مدت وبلندمدت مجهز شود. مثلا نیازهای آموزشی مدیران جنبه بین المللی ندارد و در فرهنگهای مختلف بایستی برنامه ای خاص سازگار با آن فرهنگ تدوین کرد که هدف آن افزایش اثربخشی در سازمان باشد.

مشاركت

2009-04-09T13:21:00.000+04:30

فلسفه مشاركت
بنيادي ترين انديشه زيرساز مشاركت ، پذيرش اصل برابري انسان هاست . انديشه ديگر اين است كه مشاركت يك فرايند است ، نه يك فرآورده آشكار ؛ به اين سبب نبايد به اين پديده در قالبهاي پيامدگرا ( نتيجه مدار ) نگاه كرد . بلكه بايد به نتايج معنوي ومحتوايي آن ، كه گاهي ناآشكار و بيرون از اندازه گيري است ، توجه كرد . در چنين مفهومي ، مشاركت برجنبه هاي معنوي و رواني بالندگي و رشد شخصيت انسان تأكيد دارد و به ارزش هاي والاي شكوفا كردن و تأمين نيازهاي فرامرتبه وي نظر دارد. در اين فرآيند ، تأكيد برارتباط گسترده ميان افراد و تعامل آزاد است و پيوند ميان آنان را از يك حالت خطي يك سويه و يا حتي دوسويه به حالت شبكه اي چند سويه تبديل مي كند . در چنين مفهومي از مشاركت ، همه اعضاي يك سازمان به صورت عضوي از يك گروه بزرگ تر و عاملي مؤثر در تعامل شناخته مي شوند و به تبادل انديشه و تجربه مي پردازند . در نتيجه ، مي توان مشاركت را فراگرد پويا – و نه ايستا – به شمار آورد .
دراين مفهوم بر پنج ارزش بنيادي مشاركت تأكيد مي شود :
1- ارج نهادن به شخصيت والاي انساني و حق نظارت بر سرنوشت خويش؛
2- فراهم آوردن موجبات رشد و پرورش انسان ها ؛
3- ايجاد مسؤوليت و تعهد دروني در افراد ؛
4- سهيم كردن افراد در قدرت و اختيار وايجاد زمينه مناسبي براي تصميم سازي و در نهايت تصميم گيري مؤثر و عقلاني ؛
5- گشودن فرصت هاي پيشرفت به روي افراد.
مفهوم مشاركت و اهميت مشاركت اولياء با مدرسه
مفهوم مشاركت يك مفهوم عام به معناي دست در دست هم گذاشتن و متحد و متفق شدن براي انجام موثر يك امر مي باشد و چه كاري ارزشمندتر و اساسي تر از تعليم و تربيت يك نسل براي زندگي بهتر و سازندگي مطلوبتر ، آن هم در دنيايي كه آموزش و پرورش واژه اول رشد توسعه است . جمعي كه مي خواهند در انجام كاري با هم مشاركت نمايند از برنامه ريزيهاي اوليه گرفته تا فراهم كردن امكانات و وسايل تا اجرا و انجام كار و به فرجام رساندن آن و سرانجام نظارت و ارزشيابي و اصلاح تنگناها و حمايت و پشتيباني براي ادامه و استمرار كار ، با هم مشاركت و معاونت مي نمايند . براي برخورداري از نظام تعليم و تربيت مقتدر و با كفايت در هر كشور ، راهي جز بهره گيري از مشاركتهاي مردمي در سطح ملي موجود نيست . از مفهوم واژه مشاركت نبايد تنها به جنبه مالي آن توجه نمود .تجربيات نشان مي دهد كه هر زمان خانواده ها با احساس مسؤليت و تعلق خاطر فراوان در فعاليتهاي آموزشي و پرورشي مدارس شركت داشته اند .
گردش امور در واحدهاي آموزشي به نحو مطلوبتري صورت گرفته است . توجه به اين نكته ضروري است كه اصالت بخشيدن به مشاركت مالي اولياء ما را از هدفي كه داريم دور مي سازد. چرا كه مشاركت مالي تنها يكي از ثمرات مشاركت فكري و همدلي والدين محسوب مي شود .
توسعه مشاركت والدين در آموزش و پرورش اصل و مبنايي محكم و و اجتناب ناپذير است البته مراد از مشاركت نيز صرفاً مشاركت مادي و كمكهاي مالي اولياي محترم نيست اگر چه آن هم لازم است اما به جاي خود شايد مشاركت مادي كمترين مشاركتي است كه مورد توقع است .عمده ترين و بيشترين مشاركت والدين و مردم در آموزش و پرورش و مشاركت در تحقق هدفهاي آموزشي و پرورشي تربيتي است زيرا مشاركت والدين و مردم در همه امور آموزش و پرورش امري كاملاً رسمي ، قطعي ، غيرقابل اجتناب است . هدف مشترك همه ي ما تربيت نسلي است كه در آينده كشور را بدست آن خواهيم سپرد و منافع مشترك همه ي ما در تربيت درست اين نسل نهفته است زيرا امر تربيت فرايندي پيچيده است و نمي تواند محدود به سازماني خاص، جمعي معين و مكاني معين باشد.
مشاركت فرهنگي و فرهنگ مشاركت
مشاركت فرهنگي از جمله مسائل و اقتضائات اجتماعي و فرهنگي است كه جامعه ي ما آن را سپري مي كند ، گرچه اين موضوع ريشه ي تاريخي دارد از بدو پيدايي جامعه و زندگي اجتماعي،مسئله مشاركت وبالاخص مشاركت فرهنگي به عنوان يك واقعيت اجتماعي با زندگي انسان همراه بوده است .
مشاركت دريك تعريف ساده به معناي سهيم و شريك شدن همه ي افراد يك جامعه يا گروه در فعاليت ها و وجوه مختلف زندگي اجتماعي آن جامعه يا گروه به صورت داوطلبانه است . بنابراين تعريف ، مشاركت امر بسيار ساده و قابل فهمي است . بسته به اينكه قلمرو زندگي اجتماعي را چه چيزي در نظر آوريم ، گونه هاي مختلف مشاركت تفاوت مي كند . گاهي مشاركت در سطح مسائل ملي است ، شركت در انتخابات رياست جمهوري ، انتخابات مجلس شوراي اسلامي ، انتخابات سال 1358 كه ملت به جمهوري اسلامي رأي آري داد ، شركت در دفاع مقدس ، شركت در راهپيمايي هاي ملي ، مذهبي وسياسي؛ به تمامي مصاديق از مشاركت در زندگي اجتماعي در قلمرو ملي است كه مي توان به آن " مشاركت ملي " گفت.
گاهي قلمرو مشاركت ؛ شهر ، روستا ، محله يا يك منطقه ي معين است . شركت در انتخاب اعضاي شوراهاي محلي و صنفي ، شركت در تأسيس يك مدرسه يا مكان خدمات عمومي وامثال آن در شهر يا محله ، مصاديق مشاركت محلي است .
براساس موضوع مشاركت يا زمينه ي مشاركت نيز مي توان مشاركت را به انواع مختلف طبقه بندي و تعريف كرد . سهيم شدن در يك مساله ي سياسي، اقتصادي ، فرهنگي و اجتماعي مي تواند گونه هاي مختلف : مشاركت سهامي ، مشاركت اقتصادي ، مشاركت اجتماعي و مشاركت فرهنگي ناميده شود .
آنچه موضوع مورد نظر ماست ، مشاركت فرهنگي است ، يعني سهيم شدن داوطلبانه و گزينشي افراد در فعاليت هاي فرهنگي . از اين حيث مشاركت فرهنگي در دو سطح عام و خاص قابل بررسي است . سطح عام مشاركت فرهنگي باتوجه تعريف عام فرهنگ عبارت است از:" همگاني شدن فرهنگ". يعني كليه شؤون فرهنگي جامعه چنان توسعه و رشد يابند كه تمامي شهروندان و مردم بتوانند نسبت به فرهنگ احساس نياز كنند و پاسخگويي به نيازهاي فرهنگي در سطح جامعه از اهميت و الويت برخوردار شده ، مردم تكاپو و كوشش عمده ي خود را مصروف فعاليتهايي كنند كه به نيازهاي فرهنگي آنها پاسخ مي دهد . براي مثال حضور در سالن هاي هنري به منظور بهره مند ي از برنامه هاي هنري ، يادگيري و آموزش كارهاي هنري ، شركت در انجمن ها و تشكل هاي فرهنگي و هنري ، وقف ، مدرسه سازي ، فعاليت در مساجد ، و . . . معناي خاص مشاركت فرهنگي ، مشاركت مردم در فعاليت ها و برنامه هايي است كه دولت آنها را به عنوان " بخش فرهنگ " تعريف كرده است . با توجه به اينكه در نظام جمهوري اسلامي رشد و تعالي انسان و تكامل انسان به سوي خداوند ، هدف نهايي است ، مفهوم مشاركت فرهنگي با تعريف عام آن بيشتر مورد نظر است .
فرهنگ ما ، فرهنگ مشاركت و فعاليت جمعي است .
يكي از مردمان شناسان كشورمان در كتابي به نام " فرهنگ ياريگري در ايران " كه درسال 1374 به عنوان كتاب سال علوم اجتماعي برگزيده شده ، با بررسي گسترده و ميداني كه در روستاهاي مختلف كشور انجام داده است ، نشان مي دهد كه روحيه ي ايراني و شخصيت اساسي ايرانيان ، روحيه و شخصيت جمع گراست و ميل به مشاركت و انجام كار گروهي يكي از الگوهاي فرهنگي غالب در فرهنگ سنتي ماست . اين پژوهشگر بزرگ با بررسي صدها نمونه از زمينه هاي فرهنگي ، اقتصادي زندگي سنتي ايرانيان ، " نظريه هاي تكروي " در فرهنگ ايران را كه مستشرقين و برخي جامعه شناسان ارائه كرده اند ، رد مي كنند . در اين كتاب ما با فرهنگ خودمان بهتر آشنا مي شويم و ويژگي هاي اساسي فرهنگ خودمان ، بالاخص فرهنگ تعاون و ياريگري و مشاركت را مي شناسيم .
تاريخ اجتماعي كشور ما تاريخ مشاركت و فعاليت جمعي است . تاريخ فرهنگي ما ، تاريخ حضور مردم در حيات فرهنگي جامعه است . مسأله مشاركت، فرهنگي يك مفهوم و معناي جديد نيز دارد يعني در هسته مركزي اين مفهوم رابطه دولت و مردم و يا مردم و دولت نهفته است . بنابراين مشاركت به معناي جديد آن هنگامي تحقق مي يابد كه مردم در تصميم گيريها و برنامه ريزيها و هدايت جامعه در عرصه هاي مختلف سياسي ، اقتصادي و فرهنگي مداخله داشته باشند.
با توجه به اين معناي مشاركت وجود چند شرط لازم است تا بتوانيم به وضعيت مطلوب مشاركت برسيم :
1- قانونمند شدن فعاليتهاي فرهنگي
2- بومي شدن فعاليتهاي فرهنگي يا به تعبير ديگر سازگاري فعاليتهاي فرهنگي با ارزشها و باورها ي عميق و مذهبي مردم
3- تناسب فعاليتهاي فرهنگي با نيازهاي كنوني و بالفعل مردم
4- مشاركت مردم درتمامي فرايند فعاليتهاي فرهنگي ، اعم از مرحله تصميم سازي ، تصميم گيري، اجرا، ارزيابي وسنجش فعاليتها و نه صرفاً در اجراي فعاليتها .
فرهنگ مشاركت
فرهنگ مشاركت به معناي زمينه فرهنگي لازم براي مشاركت بيشتر مردم در فرهنگ است هر فعاليتي اعم از سياسي ، اقتصادي يا اجتماعي الزاماً نيازمند زمينه خاص فرهنگي است كه بدون تحقق آن زمينه يا شرايط ، امكان بروز و ظهور امر مورد نظر ميسر و شدني نيست مشاركت فرهنگي نيز مستلزم شرايط خاص فرهنگي است و فرهنگ مشاركت مجموعه اي از ارزشها باورها و هنجارهايي است كه مشاركت را ميسر و متحقق مي سازد . فرهنگ مشاركت عناصر سازنده مشاركت است بديهي است با نظام فرهنگي خود، نوع ويژه اي از فرهنگ مشاركت را داراست .
1- در كشور ما اغلب اشكال مشاركتهاي ماندگار در بافت و ساختار ارزشهاي مذهبي صورت گرفته است . اصيل ترين احساسات عواطف و خواست هاي ما ريشه در باورها و ارزشهاي مذهبي دارد ، مشاركت در صورتي در جامعه ي ما رونق مي يابد كه رنگ و بوي مذهب را دارا باشد هرچند يك رگه ي نخبه گرايي روشنفكرانه وجود دارد كه محصولات و فعاليتهاي فرهنگي ما را با معيارهاي زيبايي شناسانه و معيارهاي ارزشي فرهنگ هاي ديگر مي سنجد و ارزيابي مي كند .
2- مشاركت در حوزه هاي اجتماعي و فرهنگي و در جامعه ما همواره برحول محور رهبري و مديريت چهره ها و شخصيتهاي معنوي است .
3- لازمه مشاركت ، نوعي همدلي و فهم مشترك است . گرچه فرآيند كلي مشاركت در جهت تأمين نيازها و تأمين منافع جامعه است ، ليكن آنچه شرط برقراري روابط ميان افراد گروه است
همدلي است .
4- عامل محوري ديگر مشاركت در فرهنگ ما تلقي از خانواده ها و تمايل به حفظ آن است تحقيقات ميداني نشان مي دهد كه عموماً مردم ايران مشكلات خود را ابتدا در خانواده ويا پدر و مادر مطرح مي كنند و در درجه دوم با بستگانخانواده در ايران، هنوز بعد مذهب مهمترين نهاد اجتماعي تعيين كننده است واز آموزش و پرورش و رسانه هاي جمعي نيز مؤثرتر مي باشد .
اگر بخواهيم مشاركت فرهنگي را گسترش دهيم ، بايد توجه جدي به مسأله آموزش داشته
باشيم و افراد بايد از سنين كودكي الگوهاي فرهنگي مربوط به مشاركت را فراگيرند مشاركت اولياء و مربيان در مدارس زمينه بحث و گفتگو و تبادل افكار درمحيط مدرسه را فراهم مي كند.پايه هاي مشاركت در مدارس :1- معلمان و مربيان 2- پدران و مادران 3- دانش آموزان مي باشد
- همكاري خانه و مدرسه لازمه تربيت فرزندان :
خانه و مدرسه دو نهادي هستند كه در كنار هم رسالت تربيت و به كمال رساندن فرزندان جامعه را برعهده دارند . هريك از اين دونهاد بر مبناي ضروريات جامعه و سنن ديرين ، وظايف خود را دارا هستند و درمواردي نيز مكمل يكديگرند اما تربيت صحيح كودكان ، مشاركت و كوشش هر دو نهاد را به موازات يكديگر طلب مي كند . ضرورت اين مشاركت در طول ساليان احساس شده و در نها يت به تشكيل انجمن هاي اولياء و مربيان منجر شده است . در جوامع پيشرفته ، همكاري ميان خانه و مدرسه بصورتي منسجم درآمده و اين دو نهاد مسئوليت مشترك خويش،يعني تربيت فرزندان جامعه را با همفكري ،همكاري و هماهنگي كامل به سامان مي رسانند . در كشورهاي اروپايي ، نمايندگان والدين در امور داخلي مدرسه ، نظير اداره امور روزمره ، تنظيم ساعات مدرسه، سازماندهي فعاليتهاي فوق برنامه ، نظارت و كنترل هزينه ها و حفظ روابط حسنه ميان والدين و معلمان ، مشاركت فعالانه و حق تصميم گيري دارند كشورهاي دانمارك ، يونان ، اسپانيا ، ايرلند ، اتريش ، پرتغال، انگلستان و نروژ در اين زمينه از ساير كشورها پيشي گرفته و حق تصميم گيري و مشاركت اولياءرا از امور جاري مدرسه فراتر برده اند به طوري كه اولياء را در كارهاي همچون تخصيص بودجه ي مدرسه، استخدام معلمان مورد نياز ، تهيه و تدوين برنامه آموزشي و روشهاي تدريس، دخالت مي دهند بويژه در كشور دانمارك، نقش مهم والدين در امور مدرسه بسيار قابل تأمل است ، زيرا در هيات مديره مدرسه والدين اكثريت داشته ، مسؤليت اصلي تصميمات اتخاذ شده را بر عهده دارند.
در اسپانيا و پرتغال و انگلستان ، والدين حتي در عزل و نصب مديران مدارس نيز دخالت دارند . طي سالهاي اخير ، انجمن اولياء و مربيان مدارس در كشور ما با انسجام و وسعت نظربيشتر تلاش كرده اند روشهاي جديد همكاري و مشاركت اولياء و مربيان را كه زمينه هاي تربيتي و فرهنگي را نيز در برمي گيرد ، جايگزين شيوه هاي منسوخ گذشته سازند .
ترديدي نيست كه كوشش هاي مشترك اولياء و مربيان با برنا مه اي سنجيده و درست و پرداختن به مسايلي كه در هر دو حوزه خانواده و مدرسه وجود دارد ، گام مهمي است در جهت رفع ابهامها و دشواريهاي آموزشي و تربيتي و در اين راه استفاده از تجربيات رفع عملي ساير كشورها بطور حتم مفيد و سودمند خواهد بود .1
اسپنسر يكي ازمتقدمان جامعه شناسي براين اعتقاد است :
كه جامعه تنها به مشاركت تحقق مي يابد.درواقع انسانها برحسب شرايط اجتماعي وعلاقه مندي فردي در پي يافتن بسترها ي مشاركتي مطلوب اند . يكي از عوامل اصلي در راه بهبود وضعيت مشاركتي اولياء از وضعيت موجود ، به وضعيت مطلوب، وجود زمينه فعاليت مناسب در انجمن اولياء و مربيان است انجمن هاي اولياء مربيان فضايي براي تعاطي افكار و تبادل تجربه و بحث و گفتگوي خردمندانه فراروي اعضا و اولياء دانش آموزان در كنار اولياء مدرسه قرار مي دهند . يكي از عواملي كه مويد اقبال زياد مردم براي مشاركت است ،‌رفتار مشاركت جويانه آنان براي عضويت شركت در انجمن اولياء و مربيان به نوعي سهيم شدن در جريان آموزش وپرورش فرزندان است و اين استقبال عمومي كم سابقه و در بعضي مناطق بي سابقه بوده است.2
مشاركت فعال :
با هم شركت كردن و شريك شدن ، معناي عبارتي مشاركت است كه طي آن حقيقت عمل دو جانبه اي صورت مي گيرد . مشاركت مردم وقتي فعال مي شود كه داراي انگيزه ها و اهداف مشترك باشند و تلاش نمايند در جهت وصول به آن اغراض با تبادل نظر و همفكري راه صحيح
مشتركي را انتخاب نمايند .
به طور كلي مشاركت برسه اصل بنيادي تأكيد دارد :
1- سهيم كردن مردم در قدرت و اختيار
2- وارد كردن قشرهاي مختلف مردم در امر نظارت بر سرنوشت خود
3- بازگشودن فرصتهاي پيشرفت به روي رده هاي زيرين جامعه .
مشاركت دست در دست هم نهادن و با هم حركت كردن است . هراندازه مردم را در امرآموزش و پرورش بيشتر سهيم كنيم و از آراء و نظاريات آنان بهره ي زيادتري ببريم ، در حقيقت آنها را در كارهاي بيشتر مشاركت داده ايم . به عبارت ديگر ،مشاركت فعال وقتي حاصل مي شود كه فصله ي مردم و مسؤلان كم شود و اين دو به هم نزديكتر گردند .
همانگونه كه نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در هنگام تصويب اين قانون در شرح مذاكرات خود اذعان داشتند ، مردمي بودن نظام ايجاب مي كند كه تصميم گيري هاي مهم و سرنوشت ساز كشور به طور مستقيم يا غيرمستقيم به مردم واگذار شود .
مشاركت در يك معنا عبارت است از : " تقبل آگاهانه ي انجام بخشي از امور در شكل معاضدت و همكاري با يكديگر از سرميل و رغبت ، به قصد بهبود زندگي اجتماعي كه سازماندهي مناسب خود را نيز دارا باشد .
مشاركت وقتي معني پيدا مي كند كه مردم بتوانند در امور آموزش و پرورش نظارت داشته باشند و در مورد نتيجه ي عملكردها قضاوت نمايند ، و معمولاً پس از هر نظارتي ، انتقادات مثبت و منفي ارائه مي شود ونقاط قوت و ضعف مشخص مي گردد كه در حقيقت اين يك نوع ديگر تبادل افكار وانديشه هاست و از جمله ي مشاركتهاي پويا به حساب مي آيد .
پدران ، مادران و مشاركتهاي سرنوشت ساز در تعليم و تربيت
بعد سپري شدن 5 دهه از تأ سيس انجمن اولياء و مربيان در كشور ما ، اينك جلوه هاي باروري و بالندگي مشاركت هاي مردمي در نظام آموزش و پرورش سرزمين مان رخ نموده است .
مشاركتهاي مردمي ، تجلي " عشق " ، علاقه " و درك مردم از تعليم وتربيت و اهميت والاي آن در جهان معاصر و در توسعه و تمدن كنوني به شمار مي آيد .
عشق و علاقه به آموزش و پرورش كودكان ، نوجوانان و جوانان ، زيباترين و بهترين زمينه هاي مشاركت مردم در امر تعليم و تربيت را فراهم آورده است .
پيش از اين مفهوم سنتي مشاركتهاي مردمي ، وجه مادي و مالي آن را به تنها ذهن ما متبادر مي نمود . به عبارت ديگر ، پدران و مادران معناي مشاركت را پرداختن وجوهي مي دانستند كه بايد در جوف همان دعوتنامه اي كه براي حضورشان در مدرسه و آشنايي با چگونگي رفتار درسي و پرورشي فرزندانشان ارسال گرديده بود مي گذاشتند و بدون اينكه لازم باشد خودشان در مدرسه حاضر شوند ، پاكت محتوي پول را براي مدرسه باز پس مي فرستادند . در حقيقت مفهوم مشاركت به ارسال همان پاكت محتوي پول محدود مي گرديد.
اما امروزه مفهوم مشاركت ، بسيار عام تر از گذشته و مشاركت به معنا ي دست در دست هم گذشتن براي انجام رساندن كارهاست . كاري كه مي تواند به صورت پرداخت وجوه مادي ، انجام كمك هاي فكري و حتي كارهاي تخصصي تجلي يابد .
آنچه امروزه انجام مشاركت را در يك جامعه با معني مي سازد ، اراده ، خواست و باورمردم در انجام آن مي باشد ، و اين امر زماني تحقق مي يابد كه دو عنصر :
- آگاهي برامر مشاركت
- و تضمين نحوه ي مشاركت به عنوان امري جدي و مستمر ( ونه براي رفع نياز مقطعي ) مورد عنايت قرار گيرد .
- اگر انسانها از نحوه ي مشاركت و نياز به انجام آن اطمينان حاصل نمايند و بدانند كه ارائه مشاركت آنها مستمر و جدي است ، قطعاً از انجام آن مضايقه نخواهند نمود . اما چناچه اين گمان براي آنان حاصل مي شود كه موضوع مشاركت فقط در زمانهايي خاص ، آن هم براي رفع نيازهايي معين انجام مي گيرد باور به مشاركت به صورت جدي در آنان ايجاد نخواهد شد.
فرهنگ مشاركت در تمامي ابعاد اجتماعي ، امري مولد و سازنده به شمار مي‌ آيد ، اما چنين تأثيري مادام كه در امر تربيت انسان ، يعني آموزش و پرورش مطرح باشد ، اثري مضاعف برجاي مي گذارد .
نشانه هاي مشاركت پذيري مردم درامرتعلم وتربيت، با شاخص هايي همچون تمايل وعلاقه مندي پدران ومادران وحساسيت آنان نسبت به ثبت نام فرزندان درمدارسي باكيفيت بهتر،افزايش ميزان حضور در كلاسهاي آموزش خانواده و كسب دانش لازم در خصوص تربيت مطلوب فرزندان ، همچنين ارتباط بيشتر با مدارس ، با هدف آگاهي و اطلاع از وضعيت رفتاري و
آموزشي فرزندان و تلاش براي اصلاح مشكلات احتمالي ، جلوه هاي مطلوبي از نحوه ي مشاركت والدين است.
تحول نگرش در مورد مفهوم مشاركت
دركمترازيك دهه ي پيش با توجه به آنكه دولت باراصلي آموزشي وپرورش رابه دوش مي كشيد،نقش مردم در اين حركت حياتي معمولاً ناديده گرفته مي شد و تنها حركتهاي حياتي خودجوش و مردمي به ياري نظام آموزش و پرورش مي آمد كه در مجموع تأثير قابل ملاحظه اي نداشت . با مرور زمان و باور به اين نكته ي اساسي كه دولت به تنهايي نمي تواند متولي نظام تعليم وتربيت كشور باشد ، سهم ويژه اي براي مردم در نظر گرفته شد . گرچه مراد و منظوراز مشاركت در مراحل نخستين ، مشاركت مادي بود ، در جريان مشق و تمرين و مشاركتي اولياء و ورود متغيرهاي جديد ، ديدگاه مشاركتي اولياء تحول قابل ملاحظه اي يافت و در كنار متغير اقتصادي و كمكهاي مالي به مدرسه ، شريك شدن در امور آموزشي و تربيتي مدرسه سهم قابل توجهي در اين ديدگاه پيدا كرد . در واقع در اواخر دهه ي دوم انقلاب اسلامي مي توان از يك رجعت مردمي به آموزشگاههاي كشور خبر داد ، زيرا در اين دوره ي زماني بسياري از اولياء داراي رفت و آمدهاي بيشتري به مدرسه بوده اند و همين تحرك حاكي از علاقه مندي ويژه ي آنان به سرنوشت تربيتي فرزندانشان است . حال بايد عوامل و زمينه هايي را كه باعث يروز چنين رفتارهاي مشاركت جويانه اي شده است ، مورد بررسي قرار دهيم .
- نقش انجمن هاي اولياء ومربيان: با تشكيل انجمن هاي اولياء و مربيان سراسر كشور امكان تحقق مشاركتهاي اولياء ومربيان براي هم سويي و هماهنگي به منظور تربيت نسلي پويا و سالم و با هدف ارتباط ايجاد سازنده ميان دو كانون ارزش آ‌فرين و فرهنگ ساز خانه و مدرسه فراهم مي گردد.1
-آموزش خانواده : يكي از عوامل مهمي كه به دخالت در سرنوشت تربيتي فرزندان و سهيم شدن اولياء در فعاليتهاي مدرسه جان بخشيده ، آن را كم و بيش به يك باور نهادي مبدل مي كند مسئله ي آموزش خانواده است .
- نقش مدير مدرسه : در حقيقت حلقه ي اتصال بين تعليم وتربيت و حركت مردمي كه مي تواند در اتصال مطلوب ومؤثر آنها تأثير اساسي داشته باشد مدير مدرسه است .

نتيجه گيري:
هماهنگي خانه و مدرسه در تحقق اهداف تعليم و تربيت نقش مؤثري دارد اين دو ارگان ودو نهاد اساسي به كمك هم علاوه بر تربيت فرزندان آنها را در طريق رشد جهت مي دهند هيچ مدرسه اي نمي تواند بدون جلب نظر و كمك ومشاركت والدين دانش آموزان در امر تربيت موفق باشد ونيز هيچ پدر و مادري نخواهد توانست بدون جلب نظر و همكاري اولياء مدرسه در امر تربيت و سازندگي فرزندان توفيق يابند پس مي توان گفت پرشكوهترين جلوه هاي مشاركت مردمي در اصلاح امور و تحقق اهداف وآرمانهاي مقدس تعليم وتربيت در جامعه ي اسلامي ايران كه اساس آن بر والاترين فرهنگ و متعالي ترين ارزش ها استواراست پويايي انجمن واولياء ومربيان با حضور چشمگير و مشاركت فعال همه ي پدران و مادران ، معلمان ومديران مي باشد نكته ي بسيار مهم اين است كه اولياء ومردم در جامعه ي ما نتايج و آثار تلاش هاي مشاركتي خود را به طور عيني و عملي ديده اند و از اين رهگذر سهيم شدن خود را در جريان تربيت لمس نموده اند همراهي ، همكاري ، همدلي و مشاركت فعالانه ي اولياء ومربيان جشن دائمي تربيت است :

- خانه و مدرسه به يك ميزان پايگاه ومحيط تربيت

با صميميت وفداكاري هردو محتاج لطف و تقويت اند

منابع:
- ماهنامه آموزشي رشد " مديريت مدرسه" ، شماره 3، آذر 1381، سال اول
- ماهنامه ي آموزشي تربيتي پيوند، شماره 204 ، مهر 1375
- ماهنامه ي آموزشي تربيتي پيوند، شماره 264 ، مهر 1380
- ماهنامه ي آموزشي تربيتي پيوند، شماره 266 ، آذر 1380
- ماهنامه ي آموزشي تربيتي پيوند، شماره 231 ، دي 1377
- ماهنامه ي آموزشي تربيتي پيوند، شماره 222 ، فروردين 1377
- ماهنامه ي آموزشي تربيتي پيوند، شماره 216 ، مهر 1376
- ماهنامه ي آموزشي تربيتي پيوند، شماره 441

حقوق مؤمن بر مؤمن

2009-03-31T07:56:00.003+04:30

حقوق مؤمن بر مؤمن

برخي از حقوق مؤمن برمؤمن ديگر، اين است كه دوستي اورا درسينه جاي دهد دراندوخته ومال خود با او به مواسا‌ة عمل كند.(به او كمك مالي بنمايد.)،در غياب او جانشين وي وسرپرست خانوادهاش باشد، هرگاه كسي به او ستم كرد، او را ياري كند..... وبه او خيانت نكند ،در هنگام نياز او را رها نسازد،به او دروغ نگويد،با گفتار ناهنجار صحبت نكند، چه آن كه اگر كلمه اي زشت وناپسند به برادر ايماني خود بگويد رشته ي دوستي آن دو بگسلد .واگر به او بگويد: تو دشمن من هستي اين گفتار با مسلمان بودن هر دو سازش ندارد. واگرتهمتي به اوزند ايمان از قلبش مي رود بدان گونه كه نمك در آب حل شده و از بين ميرود.

امام صادق (ع)-وسائل ،ج8،ص545و546،حديث10

حقوق برادر ايماني خود را به حساب دوستي وبرادري از بين نبر.چرا كه اگر حق كسي راضايع كني او ديگر براي تو، برادر نيست.
حضرت علي (ع)-وسائل،ج8،ص546،حديث12

مسلمان با مسلمان برادر است به برادر خود ستم نمي كند ،هنگام نياز او را رها نمي كند وبه او خيانت نمي ورزد وبر مسلمانان است كهدر راه همبستگي وايجاد وحدت بر پايه ي عواطف وكمك به نيازمندان كوششي پيگير داشته باشند وباهم با عطوفت رفتار كنند آن گونه باشند كه خدا به آن امر كرده است....

امام صادق (ع)-وسائل،ج8؛ص542

حق مؤمن بر مؤمن ديگر اين است كه اگر گرسنه بود،اوراسيركند.اگر برهنه بود ،اورا بپوشاند.اگر اندوهناك بود،اوراشاد كند.اگر وامي برگردنش بود آنرابپردازد.وهنگامي كه ازجهان رفت سرپرستي خانواده اش رابرعهده گيرد.
امام باقر(ع)-وسائل،ج8،ص543

آسانترين حقوق برادران مسلمان اين است كه:آن چه را براي خود دوست داري براي برادر خود هم دوست بداري و آن چه را براي خود زشت وناپسند مي داري براي او هم ناپسند بداري.

امام صادق (ع)-وسائل،ج8،ص544

با يكديگر برادران نيكوكار ودر راه خدا دوستان هم وبا يكديگر همبسته ومهربان باشيد .به ملاقات وديدار يكديگر برويد ودر باره ي امر ما گفتگو نموده و آن رازنده بداريد.

امام صادق(ع)-وسائل،ج8،ص552

هفت سين-بلوار خرمشهر-شهرداري ناحيه2-زاهدان-ايران1388

2009-03-27T17:26:00.003+04:30

هفت سين-بلوار خرمشهر-شهرداري ناحيه2-زاهدان-ايران1388

هفت سين-بلوار مطهري-ميدان آزادي-زاهدان-ايران1388

2009-03-27T17:09:00.004+04:30

هفت سين-بلوار مطهري-ميدان آزادي-زاهدان-ايران1388

هفت سين-ميدان پاسداران(تقاطع دانشگاه و پاسداران)زاهدان-ايران1388

2009-03-27T16:39:00.005+04:30

هفت سين-ميدان پاسداران(تقاطع دانشگاه و پاسداران)زاهدان-ايران1388

سفره هفت سين -ميدان معلم و دانشجو-زاهدان-ايران1388

2009-03-27T16:19:00.002+04:30

سفره هفت سين -ميدان معلم و دانشجو-زاهدان-ايران1388

سفره هفت سين -ميدان شهرداري ناحيه 2 (بلوار خرمشهر)-زاهدان-ايران

2009-03-27T08:58:00.010+04:30

نوروز 1388

سفره هفت سين-ميدان ميدان پاسداران(خ دانشگاه)-زاهدان-ايرانZahedan

2009-03-27T08:48:00.008+04:30

نوروز 1388

سفره هفت سين-ميدان آزادي(بلوار مطهري)-زاهدان-ايرانZahedan

2009-03-27T08:26:00.008+04:30

نوروز 1388

zahedan-Iran1388

2009-03-27T08:17:00.001+04:30

سفره هفت سين 1388

2009-03-25T17:01:00.009+04:30

بهار در زاهدان- ايران-نوروز1388

2009-03-25T16:26:00.005+04:30

پارك شادي ها

سفره هفت سين

2009-03-25T16:12:00.005+04:30

پارك شهر -زاهدان-ايران 1388

هفت سين عمه جون -زاهدان -1388

منزل قديمي -زاهدان

2009-03-25T16:07:00.002+04:30

سفره هفت سين عمه خانم1388

2009-03-25T15:54:00.002+04:30

سفره هفت سين عمه خانم

2009-03-25T15:37:00.003+04:30

سفره هفت سين 1388

2009-03-25T15:20:00.003+04:30

زاهدان-پارك شهر

نوروز 1388

2009-03-20T13:05:00.003+03:30

برآمد با د صبح وبوي نوروز

بكام دوستان و بخت پيروز

مبارك بادت اين سال و همه سال

همايون بادت اين روز وهمه روز

نوروز 1388بر همه مبارك باد

پارك ملت(كلاته رزاق زاده) -زاهدان -ايران

2009-03-20T12:54:00.003+03:30

پارك ملت(كلاته رزاق زاده) -زاهدان -ايران-اسفند1387

غروب خورشيد - زاهدان-ايران 2

2009-03-17T13:11:00.001+03:30

غروب خورشيد - زاهدان-ايران

غروب خورشيد - زاهدان-ايران

2009-03-17T12:50:00.001+03:30

زاهدان- بلوار دانشگاه -سر در دانشگاه آزاد

2009-03-17T12:35:00.002+03:30

زاهدان- بلوار دانشگاه -سر در دانشگاه آزاد

Amir Hosein - امير حسين خوشگل

2009-03-16T21:01:00.001+03:30

Amir Hosein - امير حسين

زاهدان- كوهستان پارك-مقبره شهداي گمنام 2

2009-03-16T20:48:00.002+03:30

زاهدان- كوهستان پارك-مقبره شهداي گمنام

زاهدان- كوهستان پارك-مقبره شهداي گمنام

2009-03-16T20:38:00.003+03:30

زاهدان- كوهستان پارك-مقبره شهداي گمنام

سيستان و بلوچستان

2009-03-12T16:10:00.003+03:30

قلعه بمپور ایرانشهر

مقبره سید غلامرسول چابهار

قلعه مچی زابل

آسمان

2009-03-09T16:17:00.001+03:30

زاهدان1387

2009-03-09T16:06:00.001+03:30

زاهدان-دانشگاه سيستان و بلوچستان

زنده تر ، تابنده تر از هر چه خورشید ی

2009-02-26T18:36:00.001+03:30

زنده تر ، تابنده تر از هر چه خورشید ی
اى روشناى آب
اى على موسى الرضا! پاكمرد یثربى، در توس خوابیده!
من تو را بیدار مى دانم.
زنده تر، روشن تر از خورشید عالم تاب،
از فروغ و فرّ و شور زندگى سرشار مى دانم.
گر چه پندارند: دیرى هست، همچون قطره ها در خاك،
رفته اى در ژرفناى خواب،
لیكن اى پاكیزه باران بهشت! اى روح! اى روشناى آب!
من تو را بیدار ابرى پاك و رحمت بار مى دانم.
اى (چو بختم) خفته در آن تنگناى زادگاهم توس!
ـ (در كنار دون تبهكارى كه شیر پیر پاك آیین، پدرت،
آن روح رحمان را به زندان كشت) ـ
من تو را بیدارتر از روح و راه صبح، با آن طرّه زرتار مى دانم.
من تو را بى هیچ تردیدى (كه دلها را كند تاریك)
زنده تر، تابنده تر از هر چه خورشید است، در هر كهكشانى، دور یا نزدیك،
خواه پیدا، خواه پوشیده،
در نهان تر پرده اسرار مى دانم.
با هزارى و دوصد، بل بیشتر، عمرت،
اى جوانى و جوان جاودان، اى پور پاینده!
مهربان خورشید تابنده!
این غمین همشهرى پیرت،
این غریبِ مُلكِ رى، دور از تو دلگیرت،
با تو دارد حاجتى، دَردى كه بى شك از تو پنهان نیست،
وز تو جوید (در نهانى) راه و درمانى.
جاودان جان جهان! خورشید عالم تاب!
این غمین همشهرى پیر غریبت را، دلش تاریك تر از خاك،
یا على موسى الرضا! دریاب.
چون پدرت، این خسته دل زندانىِ دَردى روان كُش را،
یا على موسى الرضا! دریاب، درمان بخش.
یا على موسى الرضا! دریاب.

مهدی اخوان ثالث

ظهر عاشورا

2009-02-25T10:01:00.002+03:30

ظهر عاشورا- محرم 1430 برابربا دي ماه 1387-حسينيه ي يزدي ها -زاهدان-ايران

Iran-zahedan

2009-02-23T14:38:00.000+03:30

تنهايي

2009-02-16T10:16:00.004+03:30

زماني كه فكر مي كني توي آسمون يك ستاره هم نداري ،

يكي يه گوشه ي دنيا هست كه

براي ديدنت لحظه شماري مي كنه !!

2009-02-12T15:39:00.000+03:30

zahedan

2009-02-08T16:15:00.002+03:30

زاهدان- ‌Zahedan
1387

P

2009-02-08T15:57:00.003+03:30

درد پا دي و بهمن 1387

عناب

سيب

كشك زابلي

قلك رضوانه

سگ وگربه

2009-02-07T16:38:00.000+03:30

رضوانه

2008-11-17T05:44:00.004+03:30

انیس کنج تنهایی کتاب است
فروغ صبح دانایی کتاب است
بود بی مزد و منت اوستادی
ز دانش بخشدت هر دم گشادی
ندیمی مغز داری پوست پوشی
به سر کار گویایی خموشی
درونش همچو غنچه از ورق پر
به قیمت هر ورق زان یک طبق در
ز یک رنگی همه هم روی و هم پشت
گر ایشان را زند کس بر لب انگشت
به تقریر لطایف لب گشایند
هزاران گوهر معنی نمایند

جامی

آشنایی با کتابخانه بزرگ مرحوم آیة الله العظمی نجفی مرعشی "رحمة الله علیه"

2008-11-17T05:30:00.003+03:30

آشنایی با کتابخانه بزرگ مرحوم آیة الله العظمی نجفی مرعشی "رحمة الله علیه"

سرآغاز
کتاب و کتابخانه سنگ زیربناى فرهنگ و تمدن اسلامى است؛ و در آیین مقدس اسلام از ارزش و اهمیت فراوانى برخوردار است. از میان پیامبران الهى، تنها معجزه پیامبر اسلام (ص) «کتاب» است؛ و نخستین پیام آن نیز امر به خواندن(اقرأ).
در روایات نیز به علم، کتاب و نوشتن اهتمام شده است؛ تا آنجا که فراگیرى آن فریضه دینى به شمار آمده و حتى پیامبر اسلام (ص) در هنگامه اى که به مجاهدان شهادت طلب نیاز داشت، مرکّب عالمان را برتر از خون شهیدان مى‌دانست: «مِدادُ العُلَماءِ اَفْضَلُ مِنْ دِماءِ الشُهَداءِ.» تأکید قرآن کریم و روایات معصوم (ع) برفراگیرى دانش، از مهمترین علل و موجبات توجه مسلمانان به کتاب و کتابخانه گردید.
همچنین وصیت حضرت امیرالمؤمنین(ع) خطاب به فرزند ارجمندشان شایسته یادآورى است: «مطالعه آثار و اخبار پیشینیان و سیر در اوضاع و احوال گذشتگان به منزله آن است که انسان در تمام مراحل زندگانى با آنان همسفر بوده و بدین وسیله مى تواند نتیجه همه تجربیات و محصول تحولات چندین ساله آنان را به رایگان به دست آورد. نیز از کلمات آن سرور متقیان (ع) است که فرمود: «الکُتُبُ بَساتینُ العُلَماء؛ کتابها تفرجگاه دانشمندان‌ است.»
علما و فرزانگان اسلامى نیز در توصیف و تعریف کتاب و نقش اساسى آن در انتقال علم و فرهنگ، سخنان بسیارى گفته‌اند، که از آن میان، سخنان جاحظ در این باره چشمگیرتر است. او در مقدمه الحیوان مى نویسد:
«کتاب بهترین پس انداز و خزانه است؛ بهترین همنشین و پشتوانه. معلّمى آرامتر و دوستى سودمندتر و کم زیانتر از کتاب نیست. کجا دیده اى بوستانى در آستین و باغى در بغل جز کتاب.
کتاب همان است که اگر به آن بنگرى، بهره‌ات دهد و زبانت را بگشاید و انگشتانت را در نوشتن مهارت و توانایى بخشد و واژگانت را در سخنورى شکوهمند سازد. با مطالع یک کتاب در یک ماه مى توان چندان دانش آموخت که در یک عمر از افواه رجال به دست نمى آید.»
در همان سده‌هاى نخستین، بسیارى از عالمان، فقیهان، محدثان و دانشوران مسلمان به تدوین علوم اسلامى پرداختند و رساله ها، کتابها و مجموعه هایى ارزشمند در رشته‌هاى گوناگون به نگارش در آوردند؛ و ازاین رهگذر، هزاران کتابخانه تأسیس گردید؛
به گونه‌اى که در مساجد، مدارس، بیمارستانها و آرامگاههاى بزرگان اسلام کتابخانه‌هایى پى‌افکنده شد، لذا تألیف کتاب و تأسیس کتابخانه ها، از آن رو که کارى بس مقدس و لازم شمرده مى شد، شتاب بیشترى گرفت و در اواخرسده دوم و آغاز سده سوم هجرى، با ظهور نضت ترجمه در بغداد، مرکز حکومت عباسیان، به اوج شکوفایى خود رسید. در این دوره برخى از کتابخانه‌ها نه تنها داراى صدها هزار جلد کتاب بودند، بلکه به صورت یک مرکز مهم علمى و تحقیقى در آمدند که صدها دانشمند در آنجا به تدریس، تحقیق، تألیف و تصنیف استغال داشتند. ابن ندیم در الفهرست گوشه هایى از آن همه کوششهاى علمى و فرهنگى را گزارش کرده و اسامى بسیارى از مترجمان، مؤلفان و کتابهایشان را نام برده و در حقیقت نخستین کتابشناسى اسلامى را نگاشته است. پس از وى نیز عالمان دیگرى به فهرست کردن کتابها و کتابشناسى آثار علمى دانشمندان پرداختند.
روند تألیف کتاب و تشکیل کتابخانه ها، با همه تصادمها و جنگ و ستیزهاى سده‌هاى نخستین اسلام، هیچ گاه متوقف نگردید، بلکه با شتابى روز افزون تا اواخر سده ششم هجرى ادامه یافت، اما از سده هفتم، با هجوم ویرانگرانه مغولان، کتابخانه‌هاى اسلامى ـ که اندکى پیش از آن نیز بر اثر حملات پى در پى صلیبیان آسیبهایى دیده بود ـ خسارتهاى فراوانى دید. صدمات جبران ناپذیر، بسیارى از آثار علمى و فرهنگى کتابخانه‌هاى پربار را از میان برد؛ به گونه‌اى که امروز فقط نامى از آنها باقى مانده است.
شناخت دقیق کتابخانه هاى کهن اسلامى، که هسته مرکزى فرهنگ و تمدن بشرى و گنجینه‌اى از میراث عظیم اسلامى بوده اند، ما را در بازشناسى فرهنگ و تمدن اسلامى یارى مى کند. همچنین مسلمانان را با سابقه درخشان خویش آشنا مى‌نماید و راه آینده را فرا رویشان هموار مى‌سازد. ملتها و اقوام دیگر نیز با پیشینه فرهنگى و تمدن غنى اسلام آشنا خواهند شد.
آیت‌الله العظمى مرعشى نجفى ـ قدس سره الشریف ـ که به حق بزرگترین فرهنگبان میراث اسلامى در چهار سده اخیر به شمار مى‌آید، از دیر باز ضرورت این بازشناسى فرهنگى را احساس نمود و از سنین جوانى در جمع آورى ذخایر و میراث عظیم فرهنگى علماى اسلام لحظه‌اى درنگ را جایز ندانست. کوششهاى پیگیر و گسترده ایشان زمانى آغاز شد که غارتگران بین المللى تلاشى همه جانبه را براى تاراج این میراث بشرى آغاز کرده بودند. آیت‌الله مرعشى تا مدتها، یک تنه در مقابل چپاولگران ایستاد و آثار ارزشمند و نسخه هاى بسیار نفیس اسلامى را از چنگ آنها بیرون آورد. همو بود که از دوران جوانى و آغاز تحصیلات عالیه، و آن گاه که طلبه‌اى جوان بود، با چشمپوشى از نیازهاى ضرورى، مانند خوراک و پوشاک، به جمع آورى ذخایر اسلامى پرداخت.
اقدامات مؤثر ایشان، برخى از عالمان و فرزانگان اسلامى را واداشت که به جمع آورى میراث علمى دانشمندان همّت گمارند. حاصل این تلاشها و فداکاریها، تأسیس کتابخانه‌اى بود که اکنون شهره آفاق است و یکى از بزرگترین کتابخانه‌هاى جهان اسلام به شمار مى آید. فرزند ارشد ایشان ، حضرت حجّت الاسلام و المسلمین دکتر سید محمود مرعشى نیز از نوجوانى در کنار پدر بزرگوار خود از دانش کتابشناسى و نسخه‌شناسى بهره کافى برده و اکنون یکى از برجسته ترین کتابشناسان و نسخه شناسان در ایران و جهان است.
حجت‌الاسلام مرعشى در جمع آورى ذخایر این کتابخانه سهم بسزایى دارد. ایشان از دیرباز به این نکته واقف بوده اند که تنها گردآورى میراث اسلامى نمى تواند عامل حفظ و اشاعه آنها باشد، بلکه بایستى شرایطى فراهم آید تا این ذخایر به همگان شناسانده شود و پژوهشگران بتوانند از آنها سود جویند.
در این نوشتار به معرفى کتابخانه بزرگ آیت‌الله الظمى مرعشى نجفى خواهیم پرداخت. بدیهى است که ما از بازگو نمودن تمامى خدمات و مشقات آن بزرگوار ناتوانیم. آنچه آمده است، گوشه هایى از آن همه رنجها و گرفتاریهایى است که براى به دست آوردن این ذخایر بى نظیر بر خود هموار ساخت و این سرمایه سترگ را در طَبَق اخلاص نهاد و به جامعه اسلامى تقدیم کرد تا همگان از آن بهره گیرند.
مراحل شکل‌گیرى کتابخانه
مرحله نخست
هسته اولیه این کتابخانه هنگامى که مؤسس بزرگوار کتابخانه در نجف‌اشرف به تحصیل اشتغال داشتند شکل‌گرفته است. در آن روزگار ارزش و اهمیت میراث اسلامى بر همگان روشن نبود. ایشان نخست فهرستى از کتابهاى ارزشمند خطى و چاپى نادر را که در کمتر کتابخانه‌اى یافت میشد تهیه کرد؛ به امید آن که بتواند به تدریج آنها را به دست آورد.
عدم تمکن مالى و رقیبان قدرتمندى که میراث فرهنگى اسلامى را از کشورهاى اسلامى خارج مى‌ساختند، دو مشکل اساسى بر سر راه ایشان بود. حتى روزى بر سر خرید یک نسخه خطى با نماینده کنسول انگلیس در عراق درگیر شد و شبى را در زندان سپرى نمود.
آیت‌الله مرعشى با انجام نماز و روزه استیجارى، حذف یک وعده غذاى روزانه، کاستن بخشى از مخارج زندگى و کار شبانه در کارگاههاى برنج‌کوبى در نجف‌اشرف ـ پس از فراغت از درس و بحث، و با انگیزه و عشق سرشار به جمع‌آورى میراث و ذخایر اسلامى و فائق آمدن بر مشکلات و شکنجه‌هاى روحى، که در مسیر این هدف مقدس قرار داشت ـ سرانجام به مجموعه‌اى نفیس از نسخه‌هاى خطى و کتابهاى چاپى نایاب دست یازید.
هنگامى که ایشان طلبه بود و در نجف‌اشرف با شهریه‌اى اندک زندگى میکرد، بارها اتفاق مى‌افتاد که ترجیح مى‌داد با این مبلغ کم نیز کتاب بخرد. روزى هم پس از تحمل گرسنگى چند روزه با پول ناچیزشان کتابى خریده و آن را در آغوش گرفته بودند که ناگاه بر زمین مى‌افتند، لیکن همچنان کتاب را در آغوش خود مى‌فشرده‌اند.
گاه با گرو گذاشتن عبا و قبا و یا دیگر لباسهایشان کتاب تهیه میکردند. این همه، گویاى اشتیاق زایدالوصف آن بزرگوار به تهیه کتب پیشینیان و مطالعه و پژوهش و سپس به یادگار گذاشتن آنها براى دیگر طالبان علم است.
با مهاجرت ایشان از عراق به ایران در سال 1342ق، مجموعه‌هاى فراهم شده نیز به ایران انتقال یافت و در منزل شخصى خویش به نگاهدارى از آنها پرداخت؛ و به جمع‌آورى دیگر نسخه‌هاى نفیس همّت گمارد. در همان دوران استادان مشهور دانشگاه به قم مى‌آمدند و از نسخه‌هاى نفیس موجود در منزل ایشان ـ که در هیچ کتابخانه‌اى یافت نمى‌شد ـ بهره مى‌گرفتند. شیخ آقا‌بزرگ تهرانى در تألیف الذریعة، از کتابخانه معظم‌له بیشترین بهره را برده و در جاى‌جاى این اثر از ایشان یاد مى‌کند.
جمع‌آورى تدریجى کتابها و استقرار آنها در چند اتاق در منزل، ایشان را با ضیق مکان مواجه ساخت. از این‌رو، نخست 278 نسخه خطى نفیس را، که بیشتر به فارسى بودند، به کتابخانه دانشکده معقول و منقول دانشگاه تهران اهدا نمود، که در مقدمه جلد اول فهرست نسخه‌هاى خطى آن کتابخانه بدان اشاره شده است. سپس شمار بسیارى از نسخه‌هاى خطى و چاپى دیگر خود را به کتابخانه‌هاى آستان قدس رضوى در مشهد مقدس، آستانه حضرت معصومه (ع) در قم، آستانه حضرت شاه‌چراغ در شیراز، آستانه حضرت عبدالعظیم در شهر رى و مدرسه فیضیه در قم هدیه کردند، که مجموعاً به هزاران جلد مى‌رسد.
مرحله دوم

آیتالله مرعشى پس از تأسیس یکى از چهار مدرسه علمى بزرگ در قم، به نام مدرسه مرعشیه، در سال 1385ق/1965م نخست کتابخانه کوچکى در دو اتاق مدرسه مزبور پى‌افکند. آن‌گاه در سوم شعبان همان سال، مطابق1344 خورشیدى، با انتقال مجموعه‌اى از کتابهاى چاپى و بخشى از نسخه‌هاى خطى به طبقه سوم مدرسه مرعشیه، با حضور معظم‌له و بسیارى از علما و مدرسان حوزه علمیه قم ـ کتابخانه جدید گشایش یافت.
مرحله سوم
استقبال روزافزون پژوهشگران و محققان، این کتابخانه را باکمبود جدى فضا مواجه ساخت. سرانجام چهار سال بعد، زمینى به مساحت هزار مترمربع، روبه‌روى مدرسه مرعشیه که کتابخانه در طبقه سوم آن قرار داشت ـ خریدارى گردید. در سال 1390ق/1970م به دست مبارک آیت‌الله مرعشى کلنگ بناى کتابخانه‌اى بزرگ بر زمین زده شد. آن‌گاه در پانزدهم شعبان 1394/دوازدهم شهریور1353/سوم سپتامبر1974 به نام کتابخانه عمومى آیت‌الله العظمى مرعشى نجفى (ره) با بیش از شانزده هزار جلد کتاب خطى و چاپى و با حضور تعداد بسیارى از استادان و محققان و طلاب حوزه علمیه قم افتتاح گردید. هجوم علاقه‌مندان و مشتاقان استفاده از ذخایر آن کتابخانه دیگر بار مسئولان را بر آن داشت تا در سال 1358ش/1979م پانصد مترمربع دیگر از زمینهاى سمت غربى کتابخانه را خریدارى کنند و به آن ضمیمه نمایند. به این ترتیب، مجموع زیربناى کتابخانه در پنج طبقه بالغ بر 4500 مترمربع گردید.
مرحله چهارم
استقبال بى‌نظیر حوزویان و دانشگاهیان بار دیگر کتابخانه را باکمبود فضا روبه‌رو کرد. به همین دلیل، حضرت امام خمینى(قدس‌سره) طى حکمى در تاریخ 24/12/1367 دولت وقت را موظف نمودند که سریعاً کتابخانه را گسترش دهند. در پى این حکم، ساختمان قدیمى شرکت بیمه ایران از سوى دولت به کتابخانه اهدا شد و تولیت کتابخانه نیز تعدادى از خانه‌هاى پیرامون کتابخانه را خریدارى کرد؛ و در مجموع، غیر از ساختمان قدیمى کتابخانه، زمین آن بالغ بر 2400 متر گردید. سپس بررسى و مطالعات لازم براى آماده‌سازى نقشه‌هاى اجرایى ساختمان جدید آغاز گشت. بدین منظور، کارشناسان ایرانى در طول یک سال و ‌اندى با سفر به کشورهاى مختلف جهان، از ساختمان کتابخانه‌هاى مهم آنها بازدید کردند و پس از بررسى، نهایى آماده و آنگاه طى مراسمى (20ذى‌حجه 22/1410 تیر 13/1369ژوئیه1990) در پى‌گزارش مشروح تولیت کتابخانه مرحوم آیت‌الله مرعشى نجفى (ره) نخستین کلنگ ساختمان جدید را به زمین زدند. در این مراسم، تنى چند از شخصیتهاى برجسته مذهبى، سیاسى، علمى و فرهنگى حضور داشتند. متأسفانه معظم‌له 47 روز بعد روى در نقاب خاک کشید و پایان کار ساختمان جدید را مشاهده نکرد. به جز مرحله نخست، همه مراحل بعدى با پیگیرى و کوشش جدى متولى کتابخانه به انجام رسیده است.
واحدهاى کتابخانه
این کتابخانه، که یک مرکز بزرگ فرهنگى بین‌المللى در جهان است، براى تحقق بخشیدن به اهداف والاى بنیانگذار بزرگوار آن، از مراکز و واحدها و بخشهاى مختلفى تشکیل شده است، که زیر نظر مستقیم تولیت و ریاست کتابخانه انجام وظیفه مى‌نمایند. اینک هریک از واحدها را به شرح زیر بر مى‌شماریم.
1 ـ حوزه متولى و ریاست
متشکل از دفتر کار و اتاقهاى ملاقات متولى، دفتر معاون متولى، دفتر مسئول واحد خواهران، مسئول دفتر متولى. در حال حاضر معاونت و مسئولیت واحد خواهران بر عهده سرکار خانم مرعشى، همسر محترمه متولى کتابخانه است.
متولى کتابخانه بالاترین مقام و مسئول کلیه امور است. همان‌گونه که یادآور شدیم، بنابر اسناد رسمى موجود از سال 1345ش حجت‌الاسلام دکتر سیدمحمود مرعشى، فرزند ارشد و وصیّ بنیانگذار کتابخانه، تولیت و ریاست کتابخانه را برعهده دارند.
1. امور موقوفات وابسته به کتابخانه :
تعدادى ساختمان مسکونى و تجارى در قم و تهران و اصفهان سالها قبل از سوى افراد نیکوکار وقف این کتابخانه گردیده است.
2. روابط عمومى و امور بین‌الملل:
این بخش داراى مسئولیتهایى بدن شرح است: 1. مسئولیت هماهنگى و برنامه‌ریزى میهمانان و بازدیدکنندگان داخلى و خارجى و نیز تهیه و تنظیم اخبار کتابخانه و ارائه آن به رسانه‌هاى گروهى براى آگاهى عموم، 2. ایجاد روابط با مراکز فرهنگى؛ 3. هماهنگى لازم براى مصاحبه و سخنرانیهاى متولى کتابخانه؛ 4. تبلیغات مراسم سالگرد ارتحال بنیانگذار کتابخانه؛ 5. تدارک برگزارى همایشها و نمایشگاههاى ویژه که کتابخانه برگزار مى‌نماید؛ 6. تبلیغات کتابخانه در رسانه‌ها؛ 7. برگزارى اردوهاى مختلف علمى و فرهنگى کارکنان کتابخانه؛ 8. برگزارى مسابقات معارف، حفظ قرآن و حدیث و انتخاب کارمند برتر؛ 9. نظرسنجى از مراجعان و کارکنان و انجام مشاوره‌هاى فرهنگى و پاسخگویى به آنها؛ 10. تنظیم عملکرد و آمارنامه‌هاى ماهانه و سالانه کتابخانه؛ 11. تهیه و تنظیم بروشورهاى مختلف از بیانات و سخنان مؤسس بزرگوار کتابخانه؛ 12. تنظیم و ارائه گزارش سفرهاى علمى متولى کتابخانه، و به طور کلى اخبار مربوط به کتابخانه، به رسانه‌ها. همچنین هماهنگى در روز و تنظیم ساعات بازدیدکنندگان از کتابخانه و آگاه نمودن مسئول تشریفات از ساعات بازدید میهمانان.
3. تشریفات و استقبال:
وظایف این بخش عبارت‌اند از: استقبال از میهمانان و بازدیدکنندگان داخلى و خارجى؛ ارائه توضیحات لازم به میهمانان درباره واحدهاى کتابخانه؛ پذیرایى و تقدیم هدایا به میهمانان برحسب مقام و موقعیت هرکدام؛ تهیه و تنظیم فهرست بازدیدکنندگان و نشانى و مشخصات آنان و متقابلاً ارائه مشخصات کتابخانه به آنان؛ درخواست از میهمانان به منظور ثبت نظریات و دیدگاههاى خود درباره کتابخانه در دفتر یادبود؛ تهیه گزارش مربوط به بازدیدکنندگان و تحویل آن به دفتر متولى براى درج در فصلنامه میراث شهاب؛ پذیرایى از میهمانان بازدیدکننده و فراهم کردن مقدمات اقامت میهمانان خارجى در مهمانسراى کتایخانه یا هتلها.
یادآورى مى‌شود کتابخانه بیشترین روزها پذیراى بسیارى از میهمانان داخلى و نیز شخصیت‌هاى برجسته خارجى است. تاکنون هزاران نفر از مشاهیر دانشمندان و سیاستمداران و پژوهشگران نامدار کشورهاى مختلف جهان از این کتابخانه بازدید نموده‌اند. نام بیشترین آنها در دفتر یادبود کتابخانه آمده است و در آن هریک پس از بازدید از مجموعه، دیدگاه‌هاى خود را کتباً در آن ثبت نموده‌اند. این دفتر گواه بر عظمت مجموعه و شخصیت بى‌نظیر آیت‌الله العظمى مرعشى نجفى است که ایشان را در مراکز فرهنگى جهان از شهرت و اعتبار والایى برخوردار ساخته است. نمى‌توان مسئولان کتابخانه‌اى بزرگ یا دانشگاه معتبرى را در جهان یافت که با نام کتابخانه آیت‌الله مرعشى آشنا نباشد. به گفته متولى محترم کتابخانه که در همایش‌هاى بین‌المللى حضور مى‌یابند آن قدر نام کتابخانه مرعشى شهره آفاق است که بدون استثناء شرکت‌کنندگان در همایش‌ها بانام ایشان و کتابخانه آشنایى کامل دارند.
4. دبیرخانه :
مسئولیت کلیه مکاتبات کتابخانه، اعم از داخلى و خارجى، که پیش‌نویسهاى آن باید به تأیید متولى کتابخانه برسد؛ همچنین تایپ مقاله‌ها، قراردادها، تفاهم‌نامه‌ها، فرم‌هاى داخلى کتابخانه، بایگانى سوابق مکاتبات، ارائه نشانى و مشخصات افراد یا مؤسسات داخلى و خارجى به واحد مراسلات پستى در مورد کتابهاى اهدایى کتابخانه برعهده این واحد است. یادآور مى‌شود که در حال حاضر این کتابخانه با بیش از چهارصد مرکز فرهنگى و کتابخانه‌هاى خارج از کشور ارتباط دارد و با تعدادى از آنها تفاهم‌نامه و یا قرارداد مبادله میکروفیلم و تصویر و یا نشریات منعقد ساخته، که مشخصات و سوابق تمامى آنها در بایگانى دبیرخانه موجود است.
5. واحد خواهران :
این واحد به منظور دستیابى خواهران پژوهشگر به منابع علمى و ذخایر موجود کتابخانه تشکیل شده است؛ و روزهاى جمعه و شنبه کتابخانه به خواهران اختصاص دارد و کارکنان آن نیز از میان خواهران انتخاب شده‌اند. ضمناً محققان و پژوهشگران خواهر که دوره‌هاى کارشناسى ارشد و دکترا را مى‌گذرانند، مى‌توانند غیر از جمعه و شنبه نیز با هماهنگى قبلى با دفتر متولى از منابع مورد نیاز خود بهره گیرند.
6. مراسلات :
نشانى و مشخصات افراد و مراکزى که از سوى کتابخانه براى آنها کتاب ارسال مى‌گردد، به وسیله این بخش از دبیرخانه دریافت مى‌شود. تهیه کتاب و بسته‌بندى و ارسال آن از طریق پست و یا دستى و ارائه قبوض پستى به امور مالى، و به‌طور کلى کلیه امور پستى اعم از نامه و محمولات دیگر، برعهده این بخش است. تولیت کتابخانه باید کتابهاى ارسالى به کتابخانه را انتخاب نماید.
2. مرکز خدمات همگانى
این واحد پاسخگوى مراجعان، اعم از عادى و متخصص، و پژوهشگران خواهر و برادر است. بخشهاى این مرکز به ترتیب عبارت‌اند از:
1. تالار بزرگ ابن‌سینا:
این تالار براى استفاده عموم است و 2200 مترمربع مساحت دارد؛ و داراى 750 صندلى با میزهاى چهار و شش نفره است که متقاضیان هنگام ورود به کتابخانه نخست به مرکز رایانه راهنمایى مى‌شوند و مسئولان مربوطه محل استقرار کتاب متقاضى را مشخص مى‌کنند. آن‌گاه مراجعه‌کننده در جایگاه انتظار، که داراى صندلیهاى متعدد است، قرار مى‌گیرد و پس از چند دقیق کتاب مورد درخواست را از گنجینه کتابهاى چاپى به وسیله کتابرسانهاى برقى به محل کتابرسانى منتقل و به او تحویل مى‌دهند. سپس مراجعه‌کننده وارد تالار مى‌شود و از کتاب مورد نظر استفاده مى‌کند. این‌گونه متقاضیان باید داراى کارت عضویت باشند. در حال حاضر، به طور متوسط دو هزار نفر در دو نوبت، صبح و عصر، از این تالار استفاده مى‌کنند. اعضاى ثابت کتابخانه با احتساب خواهران بالغ بر چهل هزار نفر است؛ و چنانچه ثبت‌نام متوقف نشود، تعداد متقاضیان بالغ بر صد هزار نفرند، زیرا در این کتابخانه غیر از ذخایر مکتوب، کتابهاى چاپى بسیار نایاب و کهن و نفیس وجود دارد که در هیچ یک از کتابخانه‌هاى داخل کشور وجود ندارد. البته تعداد مذکور غیر از پژوهشگرانى است که در تالار شیخ طوسى یا تالار محققان به پژوهش اشتغال دارند.
2. تالار ویژه کتب حوزوى:
در این تالار طلاب حوزه علمیه بدون کارت عضویت و با ارائه هرگونه کارت شناسایى دیگر مى‌توانند از کتابهاى موجود در آن استفاده نمایند.
3. تالار خواجه نصیرالدین طوسى:
این تالار با ظرفیت دویست صندلى به برگزارى همایشها و اجتماعات گوناگون، به ویژه همایشهاى تخصصى کتابدارى، کتاب‌پژوهى، کتابشناسى و نسخه‌شناسى اختصاص یافته است.
4. تالار شیخ مفید:
این تالار ویژه نشستها و کنفرانسهاى مختلفى است که کتابخانه برگزار مى‌نماید.
5. فروشگاه کتاب:
در این فروشگاه نشریات کتابخانه و سایر نشریات و کتب مؤسسه‌هاى گوناگون براى فروش به متقاضیان عرضه مى‌شود.
مرکز منابع و خدمات ویژه (کانون پژوهش)
این مرکز از بخشهاى اصلى کتابخانه تشکیل شده و داراى واحدهایى به شرح زیر است:
1. گنجینه نسخه‌هاى خطى:
در حال حاضر تعداد نسخه‌هاى خطى کتابخانه شصت‌هزار عنوان، مشتمل بر بیش از 31000 مجلد است، که 65 درصد آن به عربى و بقیه به فارسى و اندکى ترکى، اردو، تاتارى، حبشى، پهلوى و لاتین است. این تعداد نسخه خطى هیچ‌گاه ثابت نیست و به طور متوسط هر سال بیش از 750 تا 1000 نسخه خطى نفیس گزینش شده خریدارى و یا اهدایى به این گنجینه افزوده مى‌شود. این نسخه‌ها در موضوعات مختلفى است؛ از جمله: فقه و اصول، کلام و عقاید، منطق و فلسفه، عرفان و تصوف، حدیث، تفسیر و علوم قرآن، ادبیات، اخلاق، طبیعیات، تراجم و رجال و درایه، انساب، علوم غریبه و اعداد، فیزیک، شیمى، ریاضى، جغرافى، هیئت، و نجوم، طب، موسیقى.
در میان این ذخایر نسخه‌هاى منحصر به فرد بسیارى به خطوط مؤلفان مشهور اسلامى و یا با اجازات آنان مزین است؛
کهنترین نسخه بدون تاریخ این گنجینه در حال حاضر بخشى از قرآن کریم به خط کوفى از اواخر سده دوم و سوم هجرى است و نیز قدیمى‌ترین نسخه‌هاى تاریخ‌دار دو جزء ازقرآن کریم به خط کوفىعلى بن هلال، مشهور به ابن‌بوّاب، است که در بغداد به سال 392ق/1002م کتابت نموده. همچنین دو جلد تفسیر التبیان شیخ طوسى که بر خود او خوانده شده مورخ 455 ق / 1076 م، نهج البلاغه شریف رضى سال 469ق اصلیترین و کهنترین نسخه موجود در جهان. اعراب القرآن فرّاء مورخ سال 446ق/1054م.تعدادى نسخه نفیس و کهن دیگر مربوط به ادیان و مذاهب مختلف نیز وجود دارد، که در نوع خود از نفاست ویژه برخوردارند؛ از جمله: دعاهایى از انجیل به خط لاتین در قطع بسیار بزرگ که در هفت سده قبل بر روى پوست نوشته شده و نیز نسخه‌هایى از اوستا به خط پهلوى.
نسخه‌هاى فراوان بسیار کهن و نفیس دیگرى در این گنجینه وجود دارد که در سده‌هاى ششم هجرى به بعد کتابت شده و تعداد بى‌شمارى از آنها نسخه اصل و تاکنون به چاپ نرسیده است. این گنجینه مهمترین و بزرگترین بخش کتابخانه است که آن را از دیگر کتابخانه‌ها متمایز ساخته و شهرت و اعتبار و جایگاه ویژه‌اى دارد. از لحاظ دما و رطوبت، این گنجینه داراى تجهیزات بسیار پیشرفته است از فهرست نسخه‌هاى خطى موجود در این گنجینه تاکنون تعداد سى جلد شامل 12200 نسخه خطى چاپ و منتشر گردیده است؛ و بقیه، که بالغ بر شصت مجلد است، به وسیله گروه فهرست‌نگاران به سرپرستى متولى کتابخانه به تدریخ چاپ و منتشر مى‌گردد. کارکنان این بخش از زمره افرادى هستند که در این زمینه‌ها خبره‌اند و مراجعان را در بازیابى این منابع و شیوه استفاده از آنها یارى مى‌دهند. مسئول گنجینه نیز وظیفه حفظ و حراست از نسخه‌هاى دستنویس را بر عهده دارد و اگر نسخه‌اى به مرمّت و بازسازى یا تحقیق یا فهرست‌نگارى یا میکروفیلم نیاز دارد، باید قبل از انجام کار موافقت کتبى متولى را به دست آورده و آن‌گاه اقدام نماید. ‌البته در پایان وقت ادارى هر روز نسخه‌ها را باید به گنجینه برگرداند. تماس و همکارى تنگاتنگ این بخش با سایر مراکز و واحدهاى کتابخانه برقرار است، زیرا ذخایر موجود در این گنجینه بدون تردید از منابع دست اول پژوهشهاى اسلامى است.
چگونگى جمع‌آورى:
نحوه جمع‌آورى نسخه‌هاى خطى این کتابخانه چنین است:
1ـ بخشى از نسخه‌ها مجموعه‌اى است که از پدر بزرگوار مؤسس و بپیانگذار کتابخانه در نجف‌اشرف به ایشان به ارث رسیده است و تعداد آنها چندان قابل مقایسه با آمار فعلى نیست؛
2ـ بخشى را که معظم‌له در نجف‌اشرف با انجام نماز و روزه استیجارى و حذف یک وعده غذاى روزانه خود و کار کردن شبانه در یک کارگاه برنج‌کوبى فراهم کرده‌اند؛
3ـ بخش دیگرى که ایشان از نخستین روز اقامت در قم تا آخرین روز حیات خود در طول هفتاد سال خریدارى نموده‌اند، که بخش عمده این گنجینه را تشکیل مى‌دهد؛
4ـ بخشى دیگر که متولى کتابخانه در سفرهاى بى‌شمار خود به شهرها و روستاهاى ایران در طول چهل سال گذشته از سوى والد بزرگوار خود خریدارى نموده‌اند، که آن نیز بخش قابل توجهى است و این روند هم اکنون نیز ادامه دارد؛
5ـ بخشى اهدایى و یا وقفى است که از سوى علاقه‌مندان ایشان و دوستداران علم و فرهنگ مکتوب به این کتابخانه اهدا شده است.
2ـ گنجینه نسخه هاى عکسى (تصویرى) :
مشتمل بر بیش از چهار هزار مجلّد که از نسخه‌ که از نسخه‌هاى خطى نفیس موجود در کتابخانه‌هاى خارجى، و اندکى از کتابخا‌نه‌هاى داخلى، تهیه شده است. تاکنون دو مجلد از فهرست نسخه‌هاى عکسى این گنجینه شامل هزار نسخه عکسى چاپ و منتشر گردیده است.
3ـ گنجینه میکروفیلم و میکروفیش :
از دو بخش تشکیل شده است: نخستین بخش میکروفیلم‌هایى است که از بیش از چهارهزار نسخه خطى نفیس موجود در کتابخانه‌هاى بزرگ خارجى و اندکى از داخل کشور تهیه شده؛ و بخش دیگر نسخه‌هاى خطى نفیس موجود در گنجینه این کتابخانه است، که تا امروز تعداد آنها 12200 است. این آمار با ارائه فهرست نسخه‌هاى خطى در هر سال افزایش مى‌یابد. گفتنى است که مجموعه عظیمى از میکروفیش‌هاى فهرست کتب چاپ شده در جهان به زبانهاى مختلف وجود دارد که فهرست نخستین کتابهاى چاپ شده تا پایان سال 1995م را شامل و بالغ بر پنجاه میلیون عنوان کتاب به زبانهاى مختلف جهان است.
4ـ گنجینه اسناد مکتوب :
در این گنجینه بیش از صد هزار سند دستنویس از پنج سده قبل تاکنون وجود دارد که شامل احکام شاهان و امیران و حاکمان، اجازات حدیث به خطوط علماى بزرگ، عقدنامه‌ها، اسناد تملیکى و غیر آنهاست. نیز نامه‌هایى به خطوط علما و مراجع بزرگ، از جمله دهها نامه از حضرت امام خمینى(ره) و دیگر رهبران مذهبى جهان اسلام، در میان آنها موجود است که از سالهاى 1338ق تا زمان حیات مؤسس و بنیانگذار کتابخانه به ایشان نوشته‌اند.
5ـ نمایشگاه دائمى نمونه هایى از نسخه هاى نفیس خطى کتابخانه :
در این نمایشگاه تعدادى از نسخه‌هاى بسیار نفیس خطى کهن، هنرى، علمى، خطوط خوشنویسان، نسخه‌هاى اصل به خطوط مؤلّفان آنها از بیش از هزار سال قبل تا عصر حاضر نگهدارى مى‌شود که ویژه میهمانان بازدیدکننده از کتابخانه است.
6ـ گنجینه آثارعلمى مکتوب و غیر مکتوب بنیانگذارکتابخانه :
در این گنجینه آثار تألیفى آیت‌الله مرعشى، که در موضوعات مختلف علمى است، همچنین نمونه‌هایى از نسخه‌هاى چاپى که ایشان آنها را با دست خود حاشیه‌نویسى کرده‌اند، و نیز نمونه‌هایى دیگر از آثار تألیفى چاپ شده ایشان به ضمیمه البسه و لوازم شخصى آن بزرگوار در آخرین روزهاى حیات نگهدارى مى‌شود و مورد بازدید میهمانان کتابخانه قرار مى‌گیرد.
7ـ گنجینه نسخه هاى چاپى بسیارکهن :
در این گنجینه نمونه‌هایى از نسخه‌هاى چاپى بسیار کهن و نفیس قرار دارد که مشتمل بر نسخه‌هایى به عربى، فارسى، ترکى، لاتین و ارمنى است، که در سده‌هاى دهم و یازدهم هجرى چاپ شده‌اند؛ از جمله: القانون و النجاة ابن‌سینا، به عربى، چاپ 1593م تحریر اقلیدس، از خواجه نصیرالدین طوسى، به عربى، چاپ رم 1593م; نزهة المشتاق، شریف ادریسى، به عربى، در جغرافى، چاپ رم 1592م؛ و نیز نسخه‌هایى از انجیل به لاتین و ارمنى چاپ سده‌هاى 16 و 17م؛ تقویم‌التواریخ، به ترکى، از کاتب چلبى، مؤلّف کشف‌الظنون، چاپ قسطنطنیه به سال 1143ق؛ جهان‌نما، به ترکى، از کاتب چلبى، چاپ قسطنطنیه در سده 12ق؛ کلیات سعدى در دو جلد چاپ کلکته هند سال 1205ق/1791م؛ گلستان سعدى خط اختراعى مقطّع ملکم‌خان ناظم‌الدوله چاپ لندن 1302ق؛ ترجمه کتاب شرایع‌الاسلام محقّق حِلّى به زبان روسى در دو جلد از م.الف. کاظم‌بیک چاپ سن‌پترزبورگ روسیه 1862م؛ ترجمه همان کتاب شرایع‌الاسلام به زبان فرانسه در دو جلد. از آر.ح. کرى فرانسوى چاپ قدیم پاریس؛ مخزن‌الکنوز المشرقیة و معدن الرموز الاجنبیة به آلمانى در ادبیات عربى از نیکلاس گونت سیاوشکى در یک جلد بزرگ چاپ وین اتریش سال 1809م؛ ششمین سفرنامه تاورنیه به ترکیه و ایران به انگلیسى چاپ لندن سال 1678م و تعدادى دیگر از نسخه‌هاى کهن چاپى؛ همچنین شاهنامه فردوسى چاپ بمبئى هند سال 1272ق با تصاویر رنگى دستى. و نیز نمونه‌هایى از نخستین کتابهاى چاپ شده در ایران؛ مانند رساله جهادیه، به فارسى، چاپ تبریز، سال 1234ق؛ مآثر سلطانى، به فارسى، چاپ تبریز، سال 1241ق و غیر آنها.
8ـ گنجینه نسخه هاى چاپ سنگى نادرو کمیاب :
در این گنجینه، نسخه‌هاى چاپ سنگى نادر و کمیاب به زبانهاى فارسى، عربى، ترکى، اردو، ازبکى، تاتارى و... وجود دارد که اوایل سده سیزدهم به بعد در ایران و چند کشور دیگر چاپ شده است و تعداد آنها به بیش از سى‌هزار جلد مى‌رسد.
9ـ گنجینه هاى مرکزى کتابهاى چاپى فارسى، عربى، ترکى،اردو و غیرلاتین :
این گنجینه‌ها به علت گستردگى و حجم بالاى کتابهاى آن، در حال حاضر صدها هزار مجلد است و در سه طبقه از ساختمان جدید قرار داده شده است. بخش نخست در گنجینه شماره یک و در طبقه دوم ساختمان؛ بخش دوم در گنجینه شماره دو و در طبقه سوم کتابخانه؛ و بخش سوم در گنجینه شماره سوم در طبق چهارم کتابخانه قرار گرفته است. گنجایش کتاب در این گنجینه‌ها در مرحله نخست یک و نیم میلیون جلد و در مراحل بعدى با استقرار قفسه‌هاى ریلى بالغ بر پنج میلیون جلد است.
10ـ گنجینه روزنامه ها و مجلات ادوارى :
در این گنجینه تاکنون بیش از 2500 عنوان مجله و روزنامه به زبانهاى فارسى و عربى و ترکى و اردو (غیرلاتین) وجود دارد که در میان آنها تعدادى از مجلات و روزنامه‌هاى چاپ سنگى از عصر قاجار و نیز مجلاتى قدیمى به زبان عربى چاپ کشورهاى اسلامى از صد سال قبل به چشم مى‌خورد.
11ـ گنجینه کتابهاى مرجع و قفسه باز :
این گنجینه ویژه استفاده پژوهشگران و محققانى است که از مراکز آموزشى کشور و یا مؤسسات فرهنگى معرفى شده و در تالار شیخ طوسى کتابخانه از آن استفاده مى‌نمایند.
12ـ گنجینه فهارس نسخه هاى خطى اسلامى کتابخانه هاى جهان:
در این گنجینه فهارس نسخه‌هاى خطى اسلامى بیش از شصت کتابخانه در جهان، از جمله ایران، به زبانهاى مختلف وجود دارد که یکى از گنجینه‌هاى تخصصى کتابخانه است و در نوع خود از کامل‌ترین و کم‌نظیرترین آرشیوها به شمار مى‌آید. همچنین کتابهاى علوم کتابدارى، اطلاع‌رسانى، کتابشناسى و کتاب‌پژوهى در این گنجینه مستقر است، که بیشتر مورد استفاده فهرست‌نگاران نسخه‌هاى خطى کتابخانه و نیز پژوهشگران مرکز دائرة‌المعارف کتابخانه‌هاى جهان قرار مى‌گیرد.
13ـ گنجینه کتابهاى چاپى و مجلات و روزنامه هاى لاتین:
در این گنجینه دهها هزار جلد کتاب چاپى به بیش از چهل زبان خارجى چاپ کشورهاى مختلف جهان و نیز بخشى از روزنامه‌ها و مجلات لاتین وجود دارد که تعداد آنها روبه افزایش است. برخى از عناوین موجود در این گنجینه از کتب نفیس و کهن به شمار مى‌آیند که سابقه چاپ آنها به صدوپنجاه تا دویست سال قبل برمى‌گردد.
14ـ آرشیو کتب ممنوعه:
در این مجموعه کتابهاى ممنوعه که باعث گمراهى افراد مى‌شوند گردآورى شده و از دسترس عموم دور نگاه داشته شده است. تنها محققان و پژوهشگرانى که در نقد و ردّ آنها بررسى و تحقیق مى‌نمایند و مورد تأیید کتابخانه هستند، از این آرشیو استفاده مى‌کنند. کتابهاى این آرشیو مشتمل است بر کتب گروهکهاى ملحد و ضدمذهب، مسلکهاى غیرشناخته شده و غیررسمى و کتبى که بر ضدّ اسلام و علیه پیامبران و ائمه اطهار (ع) نوشته شده باشد.
15ـ گنجینه اطلسها و نقشه هاى جغرافیایى:
در این گنجینه تعدادى از نقشه‌هاى جغرافیایى قدیم و جدید و اطلسهاى کشورهاى جهان و نیز منابع و مراجع جغرافیایى و نقشه‌بردارى به زبانهاى مختلف جمع‌آورى گردیده است. این نقشه‌ها به صورت رول و هر یک در محفظه مخصوص قرار دارد.
16ـ گنجینه کتابهاى چاپى مکرر:
این گنجینه اختصاص به کتابهاى چاپى مکرر دارد که مورد نیاز کتابخانه نیست و آنها براى شعبه‌هاى این کتابخانه در شهرستانها اختصاص یافته و به یارى خداوند در چند شهر، از جمله تهران، شعبه کتابخانه دایر خواهد شد.

منبع:http://www.tebyan.net/Literature_Art/Museums_CulturalCentres/2005/11/14/14095.html

كتاب در اسلام

2008-11-17T05:20:00.001+03:30

كتاب در اسلام :

"كتاب" كلمه‌ای عربی و از ریشه "كَتَبَ"، به معنی پیوستن اجزای مختلف یك چیز به همدیگر است. استعمال مجازی آن برای نوشتن، به‌واسطه پیوند دادن حروف و كلمات در امتداد "سطر" است. گاهی به‌پیوستن الفاظ در كلام نیز كتاب گفته‌اند. لفظ "كتاب" بر چند مصدر و به معنای "نوشتن" است، ولی اصطلاحآ بر هر "نوشته" مدون و غیرمدون اطلاق می‌شود.
برای آگاهی از شأن كتاب در اسلام، می‌باید كه شأن آن را در قرآن مجید و اخبار نشان داد.
الف. كتاب در قرآن.
در قرآن كریم، علاوه بر مصدر "كَتَبَ" و مشتفات آن، الفاظ دیگری نزدیك به همین معنا استعمال شده است كه از اهم آنها، مشتقات مصادر "سَطْر"، "رَقَمْ"، "نَسْخ"، "زِبَر"، و "صُحُف" قابل ذكر است. البته هیچ‌یك از این كلمات مترادف، دارای معنای كاملا مشابه و یكسان با یكدیگر نیستند، بلكه هر كدام واجد وجه خاصی هستند كه دیگری فاقد آن است .واژه كتاب در معنای "نوشتن" 360 بار در قرآن مجید آمده است. این موارد را می‌توان به دو وجه كلی "رمزی" و "متعارف" تقسیم كرد .
1. وجه رمزی.
در این وجه، لفظ كتاب و مشتقات آن به دو قسم مشخص قابل تقسیم است :
1-1. رمزی تكوینی
در این معنا، كلمات بر عالم وجود اطلاق می‌شود: "هیچ جنبده در روی زمین نیست و هیچ پرنده‌ای با بال‌های خود در هوا نمی‌پرد مگر آنكه چون شما امت‌هایی هستند ما در این كتاب هیچ چیزی فرو گذار نكرده‌ایم..." ( انعام: 38).
1-2. رمزی تشریعی.
در این معنا، لفظ كلمات و تركیبات آن برای شریعت‌گذاری آمده است اهم موارد آن اینها هستند:
1-2-1. علم الهی. "خداوند هر چه را كه خواهد محو می‌كند و ــ یا ــ تثبیت می‌نماید و "ام‌ّالكتاب" نزد اوست" ( رعد: 39)؛ "ما بدانچه زمین از آنها بكاهد، كاملا آگاه هستیم و كتاب محفوظ نزد ماست"؛ "به راستی این قرآن ارجمند است ــ كه ــ در كتاب مكنون است" ( واقعه: 77، 78).
1-2-2. اراده الهی. "خداوند نوشته (كتب = اراده كرده )است كه من و پیامبرانم حتمآ پیروز خواهیم بود..." ( مجادله: 21).
1-2-3. حكم الهی. "بر بنی‌اسرائیل نوشتیم (كتبنا = حكم كردیم) هر كه شخصی را بدون حق قصاص و یا بی‌آنكه فساد و فتنه‌ای در زمین كرده باشد به قتل رساند، چنان است كه تمام مردم را كشته باشد" ( مائده: 32).
1-2-4. ایجاب و وجوب. "روزه بر شما نوشته (كُتِبَ = واجب) شد، همان‌گونه كه بر پیشینیان شما نوشته (كُتِبَ = واجب[)شده بود" ( بقره: 183).
1-2-5. ثبت و نگهداری. "كسی كه نیكوكاری كند و اهل ایمان باشد، كوشش وی ضایع نخواهد شد و ما برای او می‌نویسیم (كاتبون = ثبت می‌كنیم)" ( انبیاء: 94).
1-2-6. كتاب آسمانی. "هر كه به خداوند و فرشتگان و كتاب‌ها و پیامبران او و روز رستاخیز كافر شود، به راستی كه به گمراهه دوری منحرف شده است" ( نساء: 136).
1-2-7. دلیل ثابت و معتبر. "و از میان مردم كسی هست كه درباره خداوند مجادله می‌كند، بدون شناخت و بی‌آنكه هدایتی یافته و یا كتابی روشنگر (= دلیلی معتبر) داشته باشد" ( حج: 80).
آنچه از موارد استعمال لفظ كتاب و سایر الفاظ مترادف و مربوط با آن و مشتقات آنها در قرآن كریم استنباط می‌شود آن است كه كتاب و كتابت در فرهنگ آسمانی اسلام دارای ریشه‌ای عینی و مینوی است و از عالم ملكوت و از سرچشمه فیض اقدس الهی نشأت می‌گیرد .
2. وجه متعارف.
در این وجه، مراد از "كتاب"، نوشته‌ای است كه بر كاغذ یا پوست و یا لوح نقش بسته است، خواه به‌صورت برگ و طومار و لوح باشد و خواه به‌صورت مدون و مجتمع.
در هیئت صحیفه كه امروز مدلول خاص لفظ كتاب است، به همین ترتیب، مشتقات فعلی و اسمی كتاب نیز بر معنای متعارف نوشتن دلالت دارند. "و اگر ما بر تو كتابی كاغذین از آسمان فرود آوردیم تا مدعیان آن را با دست‌های خود لمس كنند، باز آن كسانی كه كفر می‌ورزند خواهند گفت كه این جز سحری آشكار نیست" ( انعام: 7)
دسته بندی ها
اسلام مجموعه آثار مكتوب را به دو قسم "نافع" و "مضر" یا "هادی" و "مضّل" تقسیم می‌كند: هر نوشته كه نتیجه عملی آن ترغیب مردم به تقوا و ایمان و عمل صالح، یعنی به‌كار بستن رهنمودهای اصولی قرآن حكیم باشد، "نافع" است و هر اثر مكتوب كه موجب برانگیختن و تشویق افرادی در موقعیت‌های مختلف به ارتكاب مفاسدی شود كه مورد "نهی" آن كتاب مقدس قرار گرفته است، در زمره "كتب ضالّه" یا كتب مضر خواهد بود. اما "نفع" و "ضرر" نیز دارای مراتب و درجات است. ملاك تشخیص نفع و ضرر یك نوشته و تعیین درجه خاص آن به سه مبنای اصلی رجوع دارد كه می‌بایست توامآ لحاظ شوند:
1) ماهیت كتاب؛
2) قابلیت و اهلیت مطالعه‌كننده؛
3) مقتضیات خاص دوره تاریخی
پیش از این، ماهیت كتاب موردبحث واقع شد، اما در مورد اصل دوم بسا موقعیت سنی، جنسی، روانی، اجتماعی، و فرهنگی یك فرد یا گروهی از مطالعه‌كنندگان مواجهه آنان را با برخی مكتوبات حتی رحمانی به نتیجه منفی رهنمون سازد:"ضاله" دانستن كتب بسیاری از عرفا و حكما، عمدتآ به‌واسطه نگرانی از گمراهی خواننده بوده كه اهلیت و قابلیت لازم را نداشته‌اند.
به‌عكس، چه بسیار كتب شیطانی كه برای اهل تحقیق و صاحبان بینش، مفید فایده عبرت است؛ زیرا بنابر تعلیم قرآن مبین، دستاوردهای بشری از دو صورت خارج نیست: یا "كلمه پاك" است كه یادگار رحمانی و حقانی است و می‌بایست به‌عنوان "اسوه حسنه" پیروی شود؛ و یا "كلمه پلید" و اثری شیطانی و باطل است كه در این صورت، علاوه بر مقابله شایسته با آن، می‌بایست كه همواره آیینه عبرت صاحبان بینش (اولوالالباب) باشد .
بدین‌ترتیب، نگارش كتب ضاله در صورتی كه اضلالی در خارج ایجاد نكنند، محكوم به حرمت نیست و كتب حق، در صورتی كه باعث گمراهی در خارج شود، محكوم به حرمت خواهد بود .
اما اصل سوم، خصوصآ راجع به این حقیقت است كه با تغییر احوال تاریخی یك جامعه، بسیاری از موارد تشخیص ضرورت‌های شرعی تغییر می‌یابد. بی‌آنكه نفس احكام شرع دچار تبدیل شده باشد. مثلا در زمانی كه هنوز آثار شرك كهن به صورت یك خطر بزرگ فرهنگی جوامع اسلامی را تهدید می‌نمود، اشاعه آن دسته از كتب و آثار هنری كه به "هنرهای تجسمی" اختصاص داشت، منع گردیده بود؛ ولی با توسعه تدریجی مذهب توحید و ریشه‌كن شدن كامل معتقدات مشركانه جاهلی، ضرورت منع كتب تصویری از میان برخاست و حتی زیباترین نقوش به كتب و اماكن مقدس مذهبی اختصاص یافت. به‌عبارت دیگر تا زمانی كه حقیقت هنرهای تجسمی به شیطان و طاغوت رجوع داشت، در فرهنگ اسلامی مردود و مطرود بود، ولی آنگاه كه مظهر و مجلای جلوه رحمانی قرآن قرار گرفت. از "مشروعیت" و "حرمت" خاص برخوردار شد . به همین علت بود كه صاحب جواهر فقیه بزرگ شیعی، فتوا داد كه
"بسیاری از كتب مخالفان و ملل فاسد در این روزگار به‌علت نقص و بی‌ارزش‌سازی آنها، از سوی علما، از عنوان "ضِلال"، خارج شده‌اند".
ب. كتاب در اخبار.
اخبار و روایات متعدد شیعه و سنی، نخستین آفریده خداوند را "قلم" دانسته‌اند. هر چند قلم در این معنا دارای وجه رمزی تكوینی است و قضای الهی را افاده می‌كند، ولی انتخاب آن به‌عنوان رمز اراده پروردگار در پدید آوردن نطفه جهان هستی، از اعتبار ملكوتی قلم در حكمت اسلامی حكایت دارد .امام صادق (ع) دراین‌باره می‌فرماید:
"نخستین چیزی كه خداوند آفرید "قلم" بود. پس بدان گفت: بنویس، و قلم هر چه را كه بود و آنچه را كه تا روز رستاخیر پدید می‌آید، نوشت"
نزول وحی نیز بر پیامبر اسلام (ص) با امر خواندن آغاز می‌شود و تعلیم و تعلم ناسوتی و لاهوتی مبتنی بر "قلم" مُلكی و ملكوتی را مورد تأكید قرار می‌دهد: "نام پروردگارت را بخوان كه بخشنده‌ترین است. همان كه به‌واسطه "قلم" تعلیم داد. او آنچه را كه انسان نمی‌دانست، به وی آموخت" ( علق: 1-5).
امام صادق (ع) در باب حكمت "نوشتن"، به رابطه مستقیم بین "ثبت مطلب" و "ثبات قلب" اشاره می‌كند:
"دل به نوشته اعتماد پیدا می‌كند" . این معنا، ناظر به ظاهر و باطن نوشته است؛ زیرا اشاره به اعتماد نویسنده به بقای نوشته خویش و نیز اعتماد خواننده به اعتبار مطلب موردنظر دارد؛ چه امكان حفظ نوشته و موارد استفاده آن، همواره موجب اطمینان خاطر طرفین است و با گفت‌وشنود موقت و ناپایدار در زمان و حافظه، قابل قیاس نیست. از پیامبر اسلام (ص) منقول است: "علم را با نوشتن به دام افكنید" .
در برخی روایات، گذشته از آثار تاریخی و اجتماعی خاصی كه بر كتاب مترتب است، گاه نفس "كتاب" به‌عنوان ملجأ و پناهگاهی برای انسان، مورد عنایت خاص قرار گرفته است. غرض از كتاب در این معنا، كتب رحمانی است كه موجب یقین و ایمان و اطمینان قلب است و آرامش گمشده انسان را به وی بازمی‌گرداند. از امام صادق (ع) روایت شده است كه "بنویس و دانش خود را در میان برادران دینی خود منتشر ساز. پس چون زمان مرگ تو فرا رسد نوشته‌های خود را به پسرانت میراث ده، زیرا برای مردمان، عصر فتنه و آشوبی فرا خواهد رسید كه در آن دوران جز "كتاب" مونسی نخواهند داشت"
در فرهنگ معنوی اسلام، كتاب و نوشته واجد چنان حرمتی است كه نه فقط آثار رحمانی و حقانی را در حریم قدس خود جای می‌دهد، بلكه هیچ نوشته‌ای را مستوجب "سوختن" نمی‌داند. در كتاب معتبر و معروف اصول كافی، باب ویژه‌ای با عنوان "نهی از سوزاندن كاغذهای مكتوب" گشوده شده كه مشتمل بر روایات متعدد است .
این نكته تا آنجا كه مربوط به امحای كتب ضاله باشد، تداعی‌كننده تأكید شدید شارع مقدس اسلام به حفظ حرمت "قلم" در عین مبارزه با آثار مكتوب شیطانی و باطل است.
گذشته از تأكید پیامبر اسلام (ص) و امامان شیعی (ع) و دیگر بزرگان دینی بر نوشتن كتاب و ثبت دانش‌های خود، دستورات روشن و مؤكدی نیز در تشویق نامه‌نگاری و بیان اسلوب آن و توجه به اسلوب خط و رعایت موازین آن نیز صادر شده است .
بدین‌ترتیب، التفات خاص قرآن مجید به كتاب و كتابت و روش پیامبر اسلام (ص) كه در حیات خویش اُسرای باسواد را به شرط آموزش خواندن و نوشتن به بی‌سوادان، آزاد می‌فرمود و یا گروهی از اصحاب خویش را به آموختن علوم و زبان‌های بیگانه مكلف ساخته بود؛ منشأ ظهور فرهنگ جدیدی گردید كه گسترش برق‌آسای آن در مدتی كمتر از یك ربع قرن، پهنه‌های مدنیت رومی، یونانی، ایرانی، و هندی را فرا گرفت و تمدن جدیدی را در تاریخ بشر پدید آورد
منبع : محمدحسن رجبی -دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی

سايت تبيان

تما شا

2008-10-24T14:41:00.005+03:30

تاليفات و آثار علمي شيخ بهايي

2008-10-16T12:47:00.002+03:30

تاليفات و آثار علمي شيخ بهايي
شيخ بهايي(ره) يكى از پر بركت‏ترين علماى جهان اسلام از نظر تاليف و تنوع در آن بوده‏ است. برخى تعداد تاليفات او را با توجه به رساله‏ها و تحشيه‏ها(حاشيه نويسي‌ها) و تعليقه‏ها، به عدد 200جلد رسانده‏اند، ولى تازه‏ترين تحقيق در اين مورد، تلاش و كوشش دانشمند محترم، جناب آقاى دكتر محمدباقر حجتى، از اساتيد محترم دانشگاه تهران است كه به‏ كنفرانس دمشق (در مورد شيخ بهايى) ارائه داده‏اند و نشريه‏ «الثقافة الاسلامية‏» در شماره پنجم آن را نشر داده است. ايشان بر حسب تتبع و تفحص كاملى كه داشته است، تعداد آنها را 123 جلد اعلام مى‏كند و بر حسب دسته‏بندى كه دارد، مى‏نويسد:

الف- كتاب‌هاي فقهي (29 جلد):
اثنى عشريات خمس:
1- نماز ، 2- زكوة، 3- روزه،‌ 4- حج ، 5- پاسخ سؤال شاه عباس، 6- پاسخ سؤالات شيخ صالح جابرى، 7- اجوبه مسائل جزائريه، 8- احكام سجود و تلاوت، 9- جامع عباسى ، 10- جواب مسائل شيخ جار
11- حاشيه بر ارشاد الاذهان علامه حلى، 12- حاشيه بر قواعد علامه، 13- حاشيه بر قواعد شهيد اول
14- حاشيه بر احكام الشريعه علامه حلى، 15- الحبل المتين ، 16- الحريرية ، 17- الذبيحيه ، 18- شرح فرائض نصيريه خواجه نصير الدين طوسى ، 19- فرائض بهائيه(بخش ارث)، 20- قصر نماز در چهار مكان
21- مسح بر قدمين، 22- مشرق الشمسين و اكسير السعادتين، 23- رسالة في مباحث الكر ، 24-رسالة في القصر و التخيير في السفر ، 25- شرح رسالة في الصوم ، 26- شرح من لا يحضره الفقيه
27- رسالة في فقه الصلوة، 28- رسالة في معرفة القبلة ، 29- رسالة في فقه السجود.

ب- كتاب‌هاي در موضوع علوم قرآنى(9 جلد):
30- حاشيه انوار التنزيل قاضى بيضاوى، 31- حل الحروف القرآنية، 32- حاشيه كشاف زمخشرى ، 33-اساله خواجه ، 34- تفسير عين الحيوة ، 35- العروة الوثقى ، 36- تفسير آيه شريفه فاغسلوا وجوهكم و ايديكم الى الكعبين كه در اربعين به تفصيل آمده است. 37- تاويل الآيات ، 38- اكسير السعادتين (آيات الاحكام) .

ج- كتاب‌هاي در زمينه حديث (2 جلد):
39- حاشيه كتاب ‏«من لا يحضره الفقيه‏»،‌ 40- اربعين(كه ترجمه آن توسط نگارنده انجام پذيرفته است.)

د- كتاب‌هاي ادعيه و مناجات(6 جلد):
41- حاشيه بر صحيفه سجاديه ، 42- الحديقة الهلاليه ، ‏43- الحديقة الاخلاقية ، 44- شرح دعاى صباح
45- مصباح العابدين ، 46- مفتاح الفلاح في عمل اليوم و الليلة .

ه- كتاب‌هاي اصول اعتقادات(5 جلد):
47- اثبات وجود القائم، 48- اجوبة سيد زين الدين، ‌49- الاعتقادية ، 50- مقارنه بين اماميه و زيديه، 51- وجوب شكر المنعم .

و- كتاب در زمينه اصول فقه(5 جلد)
52- زبدة الاصول، 53- شرح عضدى، 54- حاشيه زبدة الاصول، 55- شرح حاشيه خطائى ، 56- الوجيزه .

ز- كتاب‌هاي رجال و اجازات(8 جلد):
57- اجازه او به ميرداماد، 58- اجازه او به مجد الدين، 59- حاشيه خلاصة الاقوال علامه حلى، 60-حاشيه رجال نجاشى، 61- حاشيه معالم العلماء ابن شهر آشوب مازندرانى، 62- طبقات الرجال، 63-الفوائد الرجاليه، 64- الاجازات .

ح- ادبيات و علوم عربى(28 جلد):
65- اسرار البلاغه، 66- تخميس غزل خيالى بخارايى، 67- تهذيب البيان، 68- تعزيت نامه، 69- حاشيه بر مطول تفتازانى ، 70- ديوان اشعار فارسى و عربى ، 71- رياض الارواح ، 72- شير و شكر، 73- طوطى نامه(شامل 2500 بيت) ، 74- فوائد صمديه، ‌75- قصيده در مدح پيامبر خدا(صلي الله عليه و آله)
76- كافية، 77- كشكول(5 جلد) ، 78- لغز الفوائد الصمدية، 79- لغز القانون، 80- لغز كافيه ، 81- لغز كشاف ، 82- محاسن شعر سيف الدوله ، 83- المخلاة ، 84- مكتوب او به سيد ميرزا ابراهيم همدانى،
85- سوانح سفر الحجاز، معروف به مثنوى نان و حلوا ، 86- نان و پنير، 87- وسيلة الفوز و الامان في مدح صاحب الزمان(عج)، 88- پند اهل دانش به زبان گربه و موش .

ط- وقايع الايام(1 جلد):
89- توضيح المقاصد في ما اتفق في ايام السنة .

ى- رياضيات(20 جلد):
90- اسطرلاب، 91- انوار الكواكب ، 92- بحر الحساب ، 93- التحفه(اوزان شرعى) ، 94- تحفه حاتمى ، 95- تحقيق جهت قبله، 96- تشريح الافلاك، 97- حاشيه تشريح الافلاك ، 98- حاشيه شرح التذكره خواجه نصير الدين طوسى در هيات،‌ 99- حاشيه شرح قاضى زاده روحى ، 100- الحساب ، 101- حل اشكال عطارد و قمر، 102- خلاصة الحساب و الهندسه ، 103- شرح صحيفه ، 104- صحيفه در اسطرلاب،‌ 105- استعلام، 106- تقويم شمس با اسطرلاب ، 107- القبله، ماهيت و علامات آن ، 108-معرفة التقويم،‌ ‏109- جبر و مقابله .

ك- حكمت و فلسفه(3 جلد):
110- انكار جوهر الفرد، 111- الوجود الذهنى، 112- وحدت وجود .

ل- علوم غريبه(4 جلد):
113- احكام النظر الى كتف الشاة، 114- رساله جفر ، 115- جفر ،‌ 116- فالنامه ،
و چند جلد كتاب ديگر كه موضوعات آنها مشخص نشده است، مانند: شرح ‏حق المبين، الصراط المستقيم، القدسيه و ...

منبع:
فقهاى نامدار شيعه، عقيقى بخشايشى .

طنز و شوخ طبعی در کشکول شیخ بهایی

2008-10-16T12:39:00.002+03:30

طنز و شوخ طبعی در کشکول شیخ بهایی

در شماره سی و هفتم از مجموعه کتاب های مترو ، از کشکول شیخ بهایی، طنز و شوخ طبعی‌های موجود در كشكول شیخ بهایی توسط مهدی تمیزی استخراج شده كه چند حکایت از این مجموعه را در اینجا ذكر می‌نماییم:

- مردی زمینش را به مبلغی فروخت و در برابر آن اسبی خرید . حکیمی به او رسید و گفت: "دانستی که چه معامله‌ایی کردی؟ چیزی را که به آن سرگین می‌دادی و در برابرش جو می‌گرفتی، با چیزی عوض کردی که باید به آن جو بدهی و در برابرش سرگین بگیری! "

- یکی از یکی دیگر درخواست کرد، تا مبلغی را با مهلت یک ماهه به او قرض دهد . آن یکی گفت: "اکنون مبلغی را که می‌خواهی ندارم . اما می‌توانم به جای یک ماه به تو یک سال مهلت بدهم! "

- پارسایی مقداری گندم برای پیرمرد آسیابانی برد و به او گفت: "هر چه سریع‌تر گندم‌های مرا آرد کن، اگر نه نفرین می‌کنم تا الاغ تو به صورت سنگی درآید." آسیابان پیر ، نگاهی به او کرد و گفت: "اگر راست می‌گویی، الاغ را رها کن و دعا کن تا گندم‌هایت به صورت آرد درآید!"

- مردی به صاحبخانه‌ی خود گفت: "زحمت بکشید و ستون این سقف را تعمیر کنید که به شدت صدای شکستگی می‌کند." صاحبخانه گفت: "نگران نباش، ستون در حال ذکر گفتن است!" مرد گفت: "البته که نگران نیستم ، فقط می‌ترسم نازک دلی در او ایجاد شود و سجده کند! "

منبع:
مجموعه کتاب‌های مترو ، ش 37 ، مهدی تمیزی .سايت تبيان

نابغه دهر، شیخ بهایی

2008-10-16T12:23:00.002+03:30

نابغه دهر، شیخ بهایی

شیخ بهاء الدین محمد عاملى‏«شیخ بهائى‏» (متولد953-متوفى 1030 یا 1031 ه.ق)
«شیخ بهاء‌الدین محمد عاملى، معروف به ‏«شیخ بهایى‏»، اهل جبل عامل‏ است. در كودكى همراه پدرش شیخ حسین بن عبد الصمد كه از شاگردان شهیدثانى بوده به ایران آمد. شیخ بهایى از این رو كه به كشورهاى مختلف مسافرت ‏كرده و محضر اساتید متعدد در رشته‏هاى مختلف را درك كرده، و به علاوه داراى ‏استعداد و ذوقى سرشار بوده است، مردى جامع بوده و تالیفات متنوعى دارد. هم ‏ادیب بوده و هم شاعر و هم فیلسوف و هم ریاضیدان و هم فقیه و هم مفسر. ازطب نیز بى‏بهره نبوده است. اولین كسى است كه یك دوره فقه غیر استدلالى به ‏صورت رساله عملیه به زبان فارسى نوشت. آن كتاب همان است كه به نام ‏«جامع ‏عباسى‏» معروف است. شیخ بهایى چون فقه رشته اختصاصى و تخصصى‏اش ‏نبوده، از فقهاء طراز اول به شمار نمى‏رود، ولى شاگردان زیادى تربیت كرده ‏است. ملا صدراى شیرازى و ملا محمدتقى مجلسى اول (پدر مجلسى دوم، صاحب كتاب بحارالانوار) فاضل جواد صاحب آیات الاحكام از شاگردان ‏اویند.
منصب شیخ الاسلامى ایران پس از محقق كركى ‏به شیخ على منشار پدر زن شیخ بهایى رسید و پس از او به شیخ بهایى رسید.
همسر شیخ بهایى كه دختر شیخ على منشار بوده است، زن فاضله و فقیهه بوده ‏است. شیخ بهایى در سال‏953 به دنیا آمده و در سال 1030 یا 1031 درگذشته ‏است. شیخ بهایى ضمنا مردى جهانگرد بوده، و به مصر، شام، حجاز، عراق، فلسطین، آذربایجان، و هرات مسافرت كرده است. (1)
در آسمان علم و فقاهت، گاهى ستارگانى طلوع كرده‏اند كه غیر از فروغ شعر و نویسندگى، داراى پرتو نبوغ و مواهب فطرى دیگرى هم بوده‏اند. یكى از همین نوابغ، بدون شك شیخ بهاء الدین عاملى، معروف به ‏«شیخ بهایى‏» است. شیخ بهایى نه تنها در فقه و حكمت و ریاضیات و لغت و حدیث دست داشته است، بلكه او واجد كمالات و حایز علوم معقول و منقول بوده است. هنوز داستان‌هاى حیرت‏آورى كه از شگفتی‌هاى ‏علمى اوست، در افواه مردم جریان دارد و حقا مى‏توان گفت ‏شیخ بهایى نه تنها عالم ‏كم نظیرى است، بلكه در نوع خود شخصى بى‏مانند است. اطلاعات وسیعى كه شیخ‏ بهایى در رشته‏هاى مختلف داشته، به شهرت وى كمك بسیارى كرده است و تنها طبقه ‏خواص و اهل مطالعه نیستند كه او را مى‏شناسند، بلكه توده مردم هم با اسم او آشنایى ‏كامل دارند.

ولادت
بهاء الدین محمد بن عز الدین حسین بن عبد الصمد بن شمس الدین محمد بن ‏على بن حسین بن محمد بن صالح حارثى همدانى عاملى جبعى، معروف به ‏«شیخ بهایى‏»، حكیم و فقیه و عارف و منجم و ریاضیدان و شاعر و ادیب و مورخ بزرگ، درسال‏ 953 ه.ق در بعلبك از توابع جبل عامل در یك خاندان علم و دانش كه تبار و نسب خود را به ‏«حارث همدانى‏» یكى از یاران مخلص على(علیه السلام) مى‏رسانند، پا به‏ عرصه حیات نهاد. پدر عالیقدر او، عالم بزرگوار، شیخ حسین فرزند عبدالصمد حارثى (متوفى 984 ه.ق)، یكى از شاگردان مبرز فقیه نامدار شیعه، مرحوم شهیدثانى (مستشهد 966 ه.ق) است. او كه خود صاحب نظر بوده و كتبى در فقه و اصول و علوم ‏متداول عصر خود داشته است، پس از شهادت شهید ثانى، در ایام جوانى، در اثر سختگیری‌ها و كارشكنی‌هایى كه در امور شیعه در جبل عامل پیش آمده بود، به ایران ‏منتقل گردید. كودك نو پا نیز همراه پدر بود. در عهد حكومت صفویه كه حركت ‏سیاسى‏ با تز «دفاع از اهل بیت(علیهم السلام) و دوستى و مودت آل عصمت(علیهم السلام) » شروع شده بود، به ‏حكومت صفوى پیوست و با خاندان بزرگ منشار كه عنوان ‏«شیخ الاسلامى‏» حكومت ‏را داشت، وصلت نمود.
شیخ بهایى در اثر ذكاوت و استعداد فطرى كه داشت، با بهره‏گیرى از پدر و محیط علمى و فضیلتى اصفهان توانست در علوم و دانش‌هاى متداول عصر تبحرى به ‏دست آورد، تا آنجا كه برخى در توصیف او گفته‏اند: «علامه جهان بشر و مجدد دین در قرن حادى عشر» كه ریاست مذهب و ملت ‏به او منتهى گردید، در علوم و فنون اسلامى ‏فنى وجود نداشته باشد كه او را در آن بهره‏اى نباشد.

منزلت علمى و قلمى شیخ
فقیه ربانى و عارف صمدانى، شیخ بهاء الدین محمد عاملى، یكى از بزرگان و مفاخر و نوابغ اواخر قرن دهم و اوایل قرن یازدهم هجرى مى‏باشد كه در جامعیت و تنوع علوم و دانش، كمتر نظیرى مى‏توان بر او پیدا نمود. او یكى از جامع‏ترین افراد روزگار خویش در وسعت معلومات و تنوع اطلاعات بوده است، از این نظر برجستگى‏ مشخصى در میان فقهاء و دانشمندان كسب كرده است، و اگر او را نادره‏اى از نوادر و نابغه‏اى از نوابغ نامیده باشیم، راه مبالغه نپیموده‏ایم. و خود با تواضع و فروتنى خاصى، به این حقیقت اعتراف دارد، آنجا كه مى‏گوید: «من در مباحثه و جدل، بر هر ذوفنونى‏ چیره شدم، ولى هرگز نتوانستم با كسى كه در یك فن استاد بود، حریف شوم.» (با این ‏جمله به حقیقتى اشاره دارد كه استعداد طبیعى و ذاتى انسان، توان و قابلیت فراگیرى یك سنخ مطلب خاصى را دارد، هر انسانى نمى‏تواند در تمام فنون موفقیت و پیشرفت داشته باشد، بسیار بجاست ‏كه مربیان و پیش كسوتان ذوق فرد را دریابند و او را به مسیر مورد علاقه‏اش هدایت ‏كنند.)
شیخ بهایى در زمینه‏هاى مختلف اطلاعات و آگاهى دارد و همین آگاهى و وسعت معلومات، نوعى جاذبیت ‏به آثار او بخشیده است كه از میان انبوه آثار گذشتگان، كتاب‌ها و تالیفات او را به صورت كتاب روز و مورد علاقه درآورده است.
شیخ بهایى در زمینه‏هاى مختلف اطلاعات و آگاهى دارد و همین آگاهى و وسعت معلومات، نوعى جاذبیت ‏به آثار او بخشیده است كه از میان انبوه آثار گذشتگان، كتاب‌ها و تالیفات او را به صورت كتاب روز و مورد علاقه درآورده است. فی المثل در كتاب ‏«اربعین‏» كه یك كتاب حدیثى و فقهى است، از مسائل ریاضى و هیات نیز استفاده كرده است، و مسائل آنها را به صورت روشن و ملموس در اختیار خواننده قرار داده است.

عصر زندگى شیخ بهایی
او در نیمه اول قرن یازدهم هجرى، و در ربع اول قرن هفدهم میلادى زندگى ‏مى‏كرد، قرنى كه براى مورخین داراى اهمیت و اعتبار ویژه‏اى است. قرن هفدهم‏ میلادى، قرن پیشرفت و رنسانس علمى در اروپا نام گرفته است، از طرفى در این زمان ‏زمامداران نامدارى حاكمیت داشته‏اند، مانند «سلیمان قانونى‏» در عثمانى كه قلمرو حكومت عثمانى را تا قلب اتریش گسترانده بود، یا شاه عباس صفوى اول در ایران، یا سلطان مغول محمد شاه اكبر در هندوستان، و در اروپا نیز ملكه الیزابت اول در انگلستان، و لوئى چهاردهم در فرانسه حكومت داشتند. همه این زمامداران، بر خلاف اسلاف و اقران خود، عموما معروف به علم دوستى و دانش طلبى بوده‏اند و در روزگار این حكومت‌ها، دانشمندان و هنرمندان نامى در سراسر جهان پا به عرصه حیات نهادند، فی المثل در انگلستان ‏«فرانسیس بیكن‏» صاحب مكتب تجربى (1561-1626 م ‏968-1035(ه.ق) كه از میراث غنى فرهنگ اسلامى بهره‏ها برده است. «شكسپیر» شاعر نامدار(1564-1616 م 971-1021 ه.ق)، و در فرانسه‏ «رنه دكارت‏» (1592- 1655 م 1000- 1065 ه.ق)، شاعر و نمایشنامه نویس، «كورلى‏» (1604-1686 م‏1013-1099 ه.ق) و «مولر» (وفات 1622 م 1031) (همان سال وفات شیخ‏بهایى)، و در آلمان، فلكى‏دان معروف، «كپلر»، و در ایتالیا «گالیله‏» (1564-1642 م‏971-1052 ه.ق) رشد و نما یافته‏اند.
به موازات همین آگاهی‌هاى عمومى و جهانى، در دنیاى اسلامى نیز نویسندگان و فلاسفه نامدارى مانند ملاصدرا(متوفى 1050 ه.ق) میرداماد(متوفى 1041 ه.ق) و شیخ بهایى (م 1030 یا 1031) پا به عرصه حیات علمى نهاده‏اند، كه در مورد شخصیت ‏اخیر گفته‏اند او قبل از «نیوتن‏» دانشمند انگلیسى، به قوه جاذبه زمین توجه داشته و در مورد سقوط آزاد اجسام بر حسب جاذبه خورشید، ثوابت، سیارات و اقمار بحث و گفتگو نموده است.

اساتید شیخ
شیخ بزرگوار ما به كشورهاى مختلفى مسافرت كرده و محضر اساتید متعددى را در رشته‏هاى گوناگون درك كرده است و چون داراى ذوق سرشار و استعداد وافى و جامع بوده، موفق به آفرینش تالیفات متنوع و گوناگونى شده است. او هم ادیب بوده و هم شاعر، فیلسوف و هم ریاضیدان و منجم و مهندس، و هم فقیه اصولى و هم مفسر، و از طب و پزشكى بى‏بهره نبوده است.
چنانكه گذشت، او از محضر بزرگان و دانشمندان متعددى كسب علم نموده ‏است. بنا به قول صاحب ‏«تاریخ عالم آراى عباسى‏»، تفسیر و حدیث و ادبیات عرب را از پدر، حكمت و كلام و بعضى علوم معقول را از ملا عبدالله مدرس یزدى، صاحب‏ حاشیه ملا عبدالله، و ریاضیات را از ملا على مذهب و ملا افضل قاضى مدرس و ملامحمد باقر بن زین العابدین یزدى، صاحب كتاب مطالع الانوار، و طب را از حكیم عمادالدین محمود، و به قول صاحب روضات الجنات، صحیح بخارى را نزد محمد بن‏ عبداللطیف مقدسى آموخته است.

شاگردان شیخ بهایی
براى پى بردن به مقام علمى و میزان دانش شیخ، كافى است‏ بدانیم كه متجاوز از چهل تن از دانشمندان و بزرگان قرن یازدهم هجرى قمرى از وى علم آموخته و بهره ‏برده‏اند و بعضى از آنان، اشخاص زیر هستند:
1- صدرالدین محمد ابراهیم شیرازى، معروف به ملاصدرا، فیلسوف معروف.
2- ملا محمد محسن بن مرتضى بن محمود، معروف به فیض كاشانى، صاحب ‏تفسیر صافى.
3- ملا عزالدین فراهانى مشهور به علینقى كمره‏اى، شاعر معروف قرن یازدهم .
4- ملا محمدباقر بن محمد مؤمن خراسانى، معروف به محقق شیخ الاسلام.
5- شیخ جواد بغدادى، مشهور به فاضل جواد، صاحب شرح خلاصة الحساب و زبدة فی الاصول.
6- ملا محمدتقى بن مقصود على مجلسى، صاحب روضة المتقین(م 1070) .
7- سید عزالدین حسینى كركى عاملى، مشهور به مجتهد مفتى اصفهانى.

سخنى در تاریخ وفات شیخ
در مورد تاریخ وفات شیخ بهایى اقوال گوناگونی وجود دارد، صاحب‏ «تاریخ ‏عالم آراى عباسى‏» كه از مآخذ مورد اعتماد است، مى‏گوید كه در شب چهارم شوال سال‏1030 ه.ق بیمار شد و هفت روز رنجور بود، تا این كه در شب 11 شوال درگذشت، و چون وى رحلت كرد، شاه عباس در ییلاق بود و اعیان شهر جنازه او را برداشتند و ازدحام مردم به اندازه‏اى بود كه در میدان نقش جهان جا نبود كه جنازه او را حركت‏ دهند. در مسجد جامع عتیق به آب چاه غسل دادند و علماء بر او نماز گزاردند و در بقعه‏اى منسوب به امام زین العابدین(علیه السلام) كه مدفن دو امامزاده است، گذاشتند و از آنجا به مشهد بردند و به وصیت‏ خود او در پائین پا، در جایى كه هنگام توقف در مشهد در آنجا درس مى‏گفت، به خاكش سپردند.
صاحب روضات الجنات مى‏گوید كه چون شیخ درگذشت، پنجاه هزار نفر بر جنازه وى نماز گزاردند و در تاریخ فوت وى گفته‏اند: «بى ‏سر و پا گشت و شرع و افسر فضل اوفتاد.» مقصود از «بى‏سر و پا گشت‏ شرع‏» این است كه شین و عین از آغاز و آخر شرع مى‏افتد، و «راء» مى‏ماند كه 200 باشد، و «افسر فضل اوفتاد»، یعنى ‏«فاء» از آغاز آن ساقط مى‏شود و «ضاء» كه 800 و «لام‏» كه 30 باشد مى‏ماند و روى هم رفته،1030مى‏شود.
صاحب كتاب تنبیهات مى‏گوید كه سال یك هزار و سى هجرى، مریخ در عقرب ‏راجع شد، و شیخ پس از یك هفته مریضى به رحمت ایزدى پیوست.
اعتماد الدوله میرزا ابو طالب در تاریخ رحلت وى گفته است:
رفت چون شیخ از این دار فناى گشت ایوان جنانش ماواى دوستى جست ز من تاریخش گفتمش ‏«شیخ بهاء الدین واى‏» كه از جمله آخر بدون همزه‏ «بهاء»، عدد 1030 به دست مى‏آید.
صاحب مطلع الشمس مى‏گوید كه در چهارم شوال سال 1030 هجرى شمسى‏ مریض گشت و در سه‏شنبه دوازدهم رحلت نمود و جسد شریفش به مشهد نقل شد.
صاحب امل الآمل در مورد تاریخ وفات شیخ گوید كه از مشایخ خود شنیدم كه ‏در سال 1030 هجرى قمرى درگذشت.
ولى صاحب قصص العلماء تاریخ درگذشت وى را سال 1031 هجرى قمرى ‏ذكر كرده است.
صاحب سلافة العصر، تاریخ وفات شیخ را دوازده روز مانده از شوال سال ‏1031 هجرى قمرى نوشته است، و در كتاب دیگر خویش موسوم به حدائق الندیه فی‏ شرح الفوائد الصمدیه در دوازدهم شوال سال 1030 هجرى قمرى ذكر كرده است و ممكن است در چاپ كتاب اول تحریفى شده باشد.
به طور كلى آنچه از این اقوال برمى‏آید، وفات شیخ در دوازدهم شوال سال‏1030 یا 1031 هجرى قمرى اتفاق افتاده است و چون صاحب تاریخ عالم آراى عباسى‏ كه نظرش معتبرتر از دیگران است، و همچنین كتاب تنبیهات كه تالیف خود را چند ماه بعد از آن واقعه نوشته است، سال 1030 را ذكر كرده‏اند، از این رو گفته كسانى كه وفات‏ شیخ را در این سال نوشته‏اند، صحیح‏تر به نظر مى‏رسد.
در این صورت وفات شیخ در دوازدهم ماه شوال سال 1030 ه.ق در شهر اصفهان روى داده است. (2)

پى‏نوشت‌ها:
1- آشنایى با علوم اسلامى، ص 305.
2- در شناخت‏ شخصیت آن بزرگوار، منابع زیر مى‏توانند راهگشا باشند:
آتشكده آذر، ص 170/ اعیان الشیعه، ج 44، ص‏216/ امل الآمل، ج 1، ص 155/ تاریخ عالم آراى‏ عباسى، ج 2، ص‏967/ تذكره نصر آبادى، ص 150/ تنقیح المقال، ج‏3، ص‏107/ جامع الرواة، ج 2، ص 100/ حدیقة الاخراج، ص 81/ خزانة الخیال و خلاصة الاثر، ج‏3، ص 440/ دائرة المعارف بستانى، ج 11، ص‏ 463/ الذریعه، ج 2، ص‏29/ ریاض العارفین، ص 58/ ریحانة الادب، ج‏3، ص 301 تا 320/ سفینة البحار ص‏113/ سلافة العصر، ص‏289/ طرائق الحقائق، ج 1، ص‏137/ الغدیر، ج 11، ص‏ 224/ الفوائد الرضویه، ص 2 تا 5/ الكنى و الالقاب، ج 2، ص 100/ لؤلؤة البحرین، ص‏16/ مجمع‏الفصحاء، ص 8- 2/ المستدرك، ج‏3، ص‏417/ نجوم السماء، ص 28/ نزهة الجلیس، ج 1، ص‏377/ نقد الرجال، ص‏303/ هدیة الاحباب، ص‏109/ مجله الثقافة الاسلامیه چاپ دمشق، شماره مخصوص ‏سال ‏1407/ روضات الجنات، ج‏7، صفحات ‏56- 84/ پیشگفتار ترجمه اربعین، چاپ دفتر نشر نوید اسلام، و دیگر كتب تراجم و رجال.

منبع:
فقهاى نامدار شیعه، عقیقى بخشایشى، ص 211 .
سايت تبيان

My pictures

2008-10-14T05:52:00.003+03:30

p-z

2008-10-13T23:17:00.005+03:30

« احمد، موعود انجيل... »

2008-10-05T16:43:00.002+03:30

« احمد، موعود انجيل... »

يكي از راههاي شناسايي پيامبران اين است كه پيامبري كه نبوت وي با دلايل قطعي ثابت شده است، به نبوت پيامبر آينده تصريح كند و تصريح وي به حدي برسد كه همه گونه ترديد و شك را در هنگام تطبيق و شناسايي از بين ببرد. نبوت پيامبر اسلام(صلي الله عليه و آله و سلم) علاوه بر اين كه با دلايل قطعي و روشن، ثابت گرديده است، در كتاب‌هاي پيامبران پيشين نيز، برنبوت وي تصريح و نام و خصوصيات او در كتب عهدين (تورات و انجيل)، مشخص شده است. از همين روست كه به عنوان نمونه، خداوند در آيه 6 سوره صف با كمال صراحت از حضرت عيسي نقل مي‌كند كه: "من به آمدن پيامبري كه نام او احمد است، بشارت مي‌دهم".(2)
قراين روشني وجود دارد كه گواهي مي‌دهد مراد از فارقليط، پيامبري است كه پس از مسيح مي‌آيد و نه روح القدس. به عنوان نمونه از برخي تواريخ مسيحي استفاده مي‌شود كه پيش از اسلام، در ميان علما و مفسران انجيل مسلّم بود كه فارقليط، همان پيامبر موعود است.
روزي كه اين آيه و نظاير آن نازل شد و پيامبرآنها را براي مردم خواند، در جزيرة العرب، گروههايي از يهوديان و مسيحيان زندگي مي‌كردند و اگر چنين بشارتي در اين كتابها وجود نداشت، دانشمندان اين دو آيين، آن را دستاويز قرار داده و سر و صدايي به راه مي‌انداختند؛ ولي به داوري تاريخ صحيح، نه تنها آنان در برابر اين تصريح‌ها لب فروبستند، بلكه حتي گروهي منصف نيز به صفوف مسلمانان پيوستند. بنابر اين به طور مسلم بشارت حضرت مسيح (عليه السلام) در انجيل خود او وجود داشته و اگر فرضاً چنين بشارتي در انجيل‌هاي كنوني نباشد، دليل بر اين نيست كه در انجيل خود آن حضرت نيز نبوده است؛ زيرا به شهادت متون انجيلهاي فعلي، هر يك ازحواريون وغير حواريون، انجيل نوشته و به انديشه خود، گفتار و كردار و فرمان‌هاي حضرت مسيح (عليه السلام) را در آنجا گرد آورده است و تنها به اين هم اكتفا نكرده، بلكه ديده ها، شنيده‌ها و حدسيات خود را نيز با آنها آميخته و به نام انجيل انتشار داده است. بنابراين هيچ كدام از انجيلها، انجيل حضرت مسيح(عليه السلام) نيست.(3) ولي از آن جا كه خواست الهي بر آن تعلق گرفته كه برهان قرآن و دليل نبوت پيامبر اسلام(صلي الله عليه و آله و سلم) در تمامي دورانها بدرخشد، بشارت آمدن پيامبري پس از حضرت مسيح به نام احمد در انجيل يوحنا با كمال وضوح وارد شده است. اگر چه مفسران انجيل دست و پا مي‌كنند كه آيه‌هاي مربوط به اين بشارت را طور ديگر تفسير نمايند، ولي پس از يك دقت كوتاه، پرده از روي حقيقت برداشته مي‌شود...
در انجيل هايي كه به زبان سرياني(4) نوشته شده، از نام آن كسي كه حضرت مسيح به آمدن او بشارت داده، با لفظ " فارقليط" تعبير شده است. فارقليط، لغتي سرياني است كه اهل سوريه باآن سخن مي‌گفتند. دانشمندان اسلامي و مفسران انجيل اتفاق نظردارند كه اين لفظ، معّرب لفظي يوناني است كه انجيل يوحنا به آن زبان نوشته شده است، ولي در اين كه ريشه اصلي اين لفظ در لغت يوناني چه بوده، اختلاف نظر دارند. محققان اسلامي معتقدند كه ريشه يوناني اين كلمه، "پريكليطوس" به معناي محمد و احمد است، ولي مفسران انجيل ريشه آن را "پاركليطوس" به معناي تسلي دهنده دانسته‌اند و به همين خاطر، بيشتر مفسران انجيل آن را به روح القدس تفسير نموده اند. لذا بايد روي قرايني كه درمتون آيات وجود دارد، حقيقت مطلب را به دست آورد.
در انجيل يوحنا، باب 15 و 16 اين گونه آمده است: "چون آن فارقليط كه من از جانب پدر به شما خواهم فرستاد، روح راستي كه از طرف پدر مي‌آيد درباره من شهادت خواهد داد".(5). "راست مي‌گويم كه شما را مفيد است كه من بروم. اگر من نروم آن فارقليط نزد شما نخواهد آمد. امّا اگر بروم او را نزد شما خواهم فرستاد.... و ديگر چيزهايي بسيار دارم كه به شما بگويم، لكن حالا نمي‌توانيد متحمل شويد، امّا چون او بيايد او شما را به تمامي راستي ارشاد خواهد كرد؛ زيرا او از پيش خود سخن نخواهد گفت، بلكه هر آن چه مي‌شنود خواهد گفت و شما را به آينده خبر خواهد داد و مرا تمجيد خواهد نمود؛ زيرا كه او آن چه از آنِ من است خواهد يافت و شما را خبر خواهد داد. هرچه از آن پدر است از من است. از اين جهت گفتم كه آن چه آنِ من است، مي‌گيرد و به شما خبر مي‌دهد".(6) و (7)
اگر دقت كنيم، قراين روشني وجود دارد كه گواهي مي‌دهد مراد از فارقليط، پيامبري است كه پس از مسيح مي‌آيد و نه روح القدس. به عنوان نمونه از برخي تواريخ مسيحي استفاده مي‌شود كه پيش از اسلام، در ميان علما و مفسران انجيل مسلّم بود كه فارقليط، همان پيامبر موعود است. حتي گروهي از اين مطلب سوء استفاده كرده وخود را فارقليط موعود معرفي نموده اند؛ مثلاً "منتس" كه مردي رياضت كش بود و در قرن دوم ميلادي مي‌زيست، در سال 177 ميلادي در آسياي صغير مدعي رسالت گرديد و گفت: "من همان فارقليط هستم كه عيسي از آمدن او خبر داده است". در نتيجه گروهي هم از وي پيروي كردند.(8)
از طرف ديگر امتيازاتي كه حضرت مسيح (عليه السلام) براي فارقليط قائل شده و شرايط و نتايجي كه براي آمدن او شمرده است، مانع از آن است كه فارقليط را به روح القدس تفسير نماييم؛ بلكه اين مطلب را قطعي مي‌سازد كه منظور از فارقليط جز پيامبر موعود نخواهد بود. مثلا به عنوان نمونه مسيح مي‌گويد: "اگر من نروم فارقليط نزد شما نمي‌آيد".(9) بنابر اين، او آمدن فارقليط را مشروط به رفتن خود كرده است؛ اما اگر مقصود از فارقليط، روح القدس باشد، نزول او بر حضرت مسيح و حتي بر خود حواريون مشروط به رفتن مسيح نبوده است؛ زيرا به عقيده مسيحيان، زماني كه حضرت مسيح خواست تا حواريون را براي تبليغ به اطراف بفرستد، روح القدس بر آنان نازل گرديد.(10) بنابراين هيچ گاه نزول روح القدس مشروط به رفتن مسيح نبوده است. اما اگر بگوييم مقصود از فارقليط پيامبري صاحب شريعت، آن هم شريعتي جهاني است، در اين صورت، آمدن او مشروط به رفتن حضرت مسيح و منسوخ گشتن آيين او خواهد بود. دقت در اين قراين مي‌تواند ما را به حقيقتي كه محققان عالي قدر اسلام به آن رسيده‌اند رهنمون گردد. البته قراين به آن چه گفته شد منحصر نيست، بلكه قراين متعدد ديگري نيز در اين زمينه وجود دارد.(11)
در انجيل هايي كه به زبان سرياني(4) نوشته شده، از نام آن كسي كه حضرت مسيح به آمدن او بشارت داده، با لفظ " فارقليط" تعبير شده است. فارقليط، لغتي سرياني است كه اهل سوريه باآن سخن مي‌گفتند. دانشمندان اسلامي و مفسران انجيل اتفاق نظردارند كه اين لفظ، معّرب لفظي يوناني است كه انجيل يوحنا به آن زبان نوشته شده است، ولي در اين كه ريشه اصلي اين لفظ در لغت يوناني چه بوده، اختلاف نظر دارند.
در پايان، مطلب قابل توجهي را كه دايرة المعارف بزرگ فرانسه در اين باره دارد، از نظر خوانندگان مي‌گذرانيم: "محمد مؤسس دين اسلام و فرستاده خدا و خاتم پيامبران است. كلمه محمد، به معني "بسيار حمد شده" مي‌باشد و از مصدر "حمد"، كه به معناي تمجيد و تجليل است، مشتق گرديده است. بر حسب تصادفي عجيب، نام ديگري كه ازهمان ريشه حمد است، مترادف كامل لفظ محمد مي‌باشد و آن، احمد است كه احتمال قوي مي‌رود عيسويان عربستان آن لفظ را براي تعيين فارقليط به كار ميبردند. احمد (يعني بسيار ستوده شده و بسيار مجلل)، ترجمه لفظ "پاراكليتوس" است كه اشتباهاً لفظ "پريكليويس" را جاي آن گذاردند. به اين ترتيب نويسندگان مذهبي مسلمان، مكرر گوشزد كرده‌اند كه مراد از اين لفظ، بشارت ظهور پيامبر اسلام است. قرآن مجيد نيز به طور علني در آيه شگفت انگيز سوره صف به اين موضوع اشاره مي‌كند."(12)
پي‌نوشت ها:
1- آنچه در اين متن مي‌خوانيد، تنها بخشي ناچيز و بسيار خلاصه از واقعيت است و اگر دوست داشتيد كه بيشتر در اين خصوص بدانيد، پيشنهاد مي‌كنيم كه حتما به منبع اصلي متن، مراجعه كنيد.
2- " و اذ قال عيسي ابن مريم يا بني اسرائيل اني رسول الله اليكم مصدقا لما بين يدي من التوراة و مبشرا برسول ياتي من بعدي اسمه احمد فلما جأهم بالبينات قالوا هذا سحر مبين "، " و (به ياد آوريد) هنگامي را كه عيسي بن مريم گفت: «اي بني اسرائيل! من فرستاده خدا به سوي شما هستم در حالي كه تصديق‏كننده كتابي كه قبل از من فرستاده شده ( تورات) مي‏باشم، و بشارت‏دهنده به رسولي كه بعد از من مي‏آيد و نام او احمد است!» هنگامي كه او ( احمد) با معجزات و دلايل روشن به سراغ آنان آمد، گفتند: «اين سحري است آشكار»! "( سوره صف، آيه 6)
3- "انتساب اين چهار كتاب به مؤلفان خود آنها قطعيت ندارد و جز انجيل متي هيچ كدام مطالب كتاب خود را مستقيما از حضرت مسيح نگرفته است. در حقيقت انجيل مرقس، خلاصه بيانات پطرس بوده و لوقا فشرده افكار و نقليات پولس مي‌باشد. براي آگاهي بيشتر، به منبع اصلي متن، مراجعه كنيد.
4- سريان سرياني از زبانهائي است كه مانند زبان عربي، ريشه در زبان سامي دارد. انجيل حضرت مسيح(عليه السلام) هم اگر چه به زبان عبري بوده و زبان مادري وي و كساني كه وي در ميان آنها پرورش يافته، غير از عبري نبوده است، ولي بنابر اخبار و روايات، او مأمور بود كه آن را به لغت سرياني براي سريانيان، كه همان اهل سوريه هستند، تفسيركند.
5- انجيل يوحنا، باب 15، جمله 26 چاپ لندن، سال 1837 ميلادي. بقيه جمله‌ها را نيز از همين چاپ نقل كرديم و براي اطمينان بيشتر با ترجمه‌هاي فارسي ديگر كه از زبان سرياني و كلداني به فارسي نقل شده اند، تطبيق نموديم.
6- انجيل يوحنا، باب 16، جمله 7 – 15
7- به غير از باب 15 و 16 انجيل يوحنا، در باب 14، جملات 15و16و 17 و 25 و 26 و 29 نيز بار ديگر از فارقليط سخن به ميان آمده و حقائق ديگري در خصوص او بيان شده است كه مي‌توانيد به متن آن مراجعه كنيد.
8- انيس الاعلام، ج‏2، ص 179 به نقل از تاريخ "وليم ميور" كه در سال 1848 چاپ شده است.
9- انجيل يوحنا، باب 15، جمله 7
10- انجيل متي، باب 10، جمله 29- انجيل لوقا، باب 10، جمله 17
11- براي بررسي بيشتر مي‌توانيد به كتاب "احمد موعود انجيل" و يا كتاب نفيس " انيس الأعلام" كه يكي از منابع مورد استفاده در آن است، مراجعه كنيد.
12- محمد خاتم پيامبران، جلد‏1، صفحه ‏504، به نقل از دائرة المعارف بزرگ فرانسه، جلد 23، صفحه‏4174

منبع:
احمد، موعود انجيل،آيت الله جعفر سبحاني

Pictures 2

2008-10-04T21:07:00.001+03:30

pictures 1

2008-10-04T20:16:00.003+03:30

ماشين هاي رضوانه- Rezvaneh Cars

2008-10-04T19:44:00.001+03:30

My zahedancity - IRAN 3 - شهرمن زاهدان - ايران 3

2008-10-04T19:03:00.004+03:30

My zahedancity - IRAN 2 - شهرمن زاهدان - ايران 2

2008-10-04T18:41:00.002+03:30

My zahedancity-IRAN -شهر من زاهدان - ايران1

2008-10-04T18:09:00.005+03:30

MY PICTURES2-عكس هاي من 2

2008-10-04T17:11:00.006+03:30

My pictures1-عكس هاي من1

2008-10-04T14:55:00.005+03:30

يادگاري

2008-09-23T06:23:00.001+03:30